یعنی چه
طیفوریه نام یکی از قدیمیترین مکاتب و سلسلههای تصوف است که به ابویزید طیفور بن عیسی بن سروشان بسطامی، معروف به بایزید بسطامی، عارف نامدار قرن سوم هجری منسوب است. ویژگی اصلی و بنیادین این مکتب عرفانی، غلبهٔ «سُکر» (مستی معنوی) و از خود بیخود شدن در محبت حق است. در متون لغوی عربی نیز گاهی به معنای ظرف توگود یا بشقاب عمیق به کار رفته است.
تلفظ
این واژه به صورت طَیفوریّه (Tayfuriyya) تلفظ میشود که از نام «طَیفور» به همراه پسوند نسبت «ـیه» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً در پاسخ به طراحانی که «طریقت صوفیانه منسوب به بایزید بسطامی» یا «مکتب عرفانی مبتنی بر سکر» را میخواهند، به عنوان یک واژه ۷ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون تخصصی، عرفانی و آکادمیک انگلیسی، این فرقه و مکتب عرفانی به صورت Tayfuriyya یا Tayfuriya شناخته میشود که به ساختار سلسله تصوف بسطامی اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی و اصطلاحی این واژه شامل «مکتب بسطامیه»، «طریقت بایزیدی» و «سلسلهٔ بسطام» است که همگی به پیروان سلوک عرفانی بایزید بسطامی دلالت میکنند.
نماد چیست
در نمادشناسی و تاریخ تصوف، طیفوریه نماد غلبهٔ «سُکر» یا مستی معنوی، شور، جذبه و تجربه عرفانی شدید است. این مکتب در تقابل با مکتب «جنیدیه» (منسوب به جنید بغدادی) قرار میگیرد که نماد «صحو» یا هوشیاری در سلوک عرفانی به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل طیفوریه
طیفوریه یک اصطلاح تخصصی در تاریخ تصوف و عرفان اسلامی است و به سلسله یا مکتبی اشاره دارد که پیرو سلوک، رفتار و اندیشههای عرفانی ابویزید طیفور بن عیسی بسطامی (بایزید بسطامی) هستند. این کلمه یک واژه عمومی در زبان فارسی نیست و ریشه آن از نام «طیفور» گرفته شده که با الحاق یاء نسبت و تاء تأنیث، به نشانه مکتب و طریقت درآمده است.
ویژگی شاخص طیفوریه در تاریخ تصوف، تاکید بر «سکر» یا مستی عرفانی و بیخودی در پیشگاه حق است. این مکتب همواره در متون تاریخی در برابر مکتب بغداد یا جنیدیه (منسوب به جنید بغدادی) قرار میگیرد که بر «صحو» یا هوشیاری و پایبندی به ظاهر احکام در عین سلوک تاکید داشتند. از این رو، بررسی مفهوم طیفوریه بدون درک مفهوم سکر و احوالات خاص بایزید بسطامی امکانپذیر نیست.