یعنی چه
این اصطلاح به افرادی اشاره دارد که با بیپروایی و بدون شرم، مرزهای اخلاقی، شرعی و انسانی را میشکنند. واژه «فسق» به معنی خروج از طاعت الهی و «فجور» به معنی دریدگی پرده حیا و گسترش در گناه است که ترکیب آنها اوج سقوط اخلاقی را نشان میدهد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «اهلِ فِسق وُ فُجور» است. واژه اول با کسره اضافه، واژه دوم با سکون سین و قاف، و واژه سوم با ضمه روی فاء و جیم خوانده میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای این مفهوم عباراتی چون بدکاران، هرزهکاران، عیاشان و گناهپیشگان به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم اصطلاح اهل فسق و فجور، با توجه به سیاق متن از واژگانی که به بیبندوباری اخلاقی، گناه و فساد اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب ریشه در زبان عربی دارد و در متون فقهی، حدیثی و اخلاقی عربی به همین صورت یا به شکل جمع (الفسقة والفجرة) برای توصیف تبهکاران به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این عبارت در زبان فارسی شامل واژههایی چون گناهپیشگان، بدکاران، هرزهکاران و اهل تباهی است که همگی مفهوم دوری از پاکدامنی و گام نهادن در مسیر فساد را میرسانند.
در قرآن
خود این ترکیب به صورت یکجا در قرآن نیامده است، اما واژههای سازنده آن بارها ذکر شدهاند؛ مانند آیه ۱۴ سوره انفطار «وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ» (و به یقین بدکاران در دوزخند) و آیه ۸ سوره شمس «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا» که فجور را در مقابل تقوا قرار داده است. همچنین واژه فاسقین برای کسانی که از فرمان خدا سرپیچی میکنند (مانند ابلیس در آیه ۵۰ سوره کهف) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل اهل فسق و فجور
عبارت «اهل فسق و فجور» یک ترکیب کنایی و اخلاقی ریشهدار در زبان فارسی و عربی است که برای توصیف افرادی به کار میرود که نه تنها مرتکب گناه میشوند، بلکه پرده حیا و هنجارهای جامعه را به صورت آشکارا میدرند. ریشه لغوی «فسق» به خروج هسته از پوسته خرما اشاره دارد که کنایه از خروج انسان از پوسته طاعت الهی است؛ در حالی که «فجور» از ریشه شکافتن وسیع میآید و نشاندهنده دریدن افراطی مرزهای پاکدامنی و تقواست.
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، این گروه در نقطه مقابل پارسایان، متقین و صالحان قرار میگیرند. اگرچه این اصطلاح بار معنایی شدیدی در زمینه معصیت و تباهی اخلاقی دارد، در دانشنامهها و متون فقهی به عنوان یک اصطلاح توصیفی برای کسانی که فساد آشکار را پیشه خود ساختهاند، بدون وارد شدن به جزئیات صریح و با ادبیاتی محترمانه تحلیل میشود.