دهلیز یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل دهلیز

واژهٔ دهلیز یک کلمه اصیل با ریشه ایرانی کهن (فارسی میانه) است که سیر تطور جالبی دارد؛ این واژه ابتدا به زبان عربی وام داده شد و پس از تغییرات آوایی، به صورت معرب به زبان فارسی جدید بازگشت. معنای اصلی آن در معماری سنتی اشاره به دالان، هشتی یا راهروی باریک ورودی دارد که فضای بیرون را به درون خانه متصل می‌کند.

امروزه این واژه علاوه بر کاربرد معماری و ادبی، در علوم پزشکی و آناتومی نیز اهمیت بالایی دارد و به دو حفره فوقانی قلب که خون را دریافت می‌کنند، اطلاق می‌شود. در متون ادبی و عرفانی، دهلیز بیشتر استعاره‌ای از آستانه، برزخ و مرحله گذار میان دو وضعیت یا دو جهان است. شایان ذکر است که این کلمه در متن قرآن مجید به کار نرفته است.