یعنی چه
عبارت ترکیبی «گرفتاری و دربندی» به وضعیت اسارت، دستگیر شدن، در بند و حبس قرار گرفتن اشاره دارد. در مفهوم مجاز و کنایی نیز به معنای دچار شدن به رنج، سختی، مضیقه و گرفتاریهای دنیوی یا نفسانی است که آزادی عمل را از انسان سلب میکند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [ge-ref-tā-rī va dar-ban-dī] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای این مفهوم واژههایی چون اسارت، حبس، مضیقه و ابتلا به کار میرود. خود عبارت «گرفتاری و دربندی» دقیقاً دارای ۱۴ حرف است.
به انگلیسی
با توجه به بافت متن، از واژههای متفاوتی برای برگردان این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی متناسب با نوع گرفتاری فیزیکی یا معنوی، کلمات اسارت، حبس و ابتلاء کاربرد دارند.
در قرآن
خود عبارت ترکیبی و فارسی «گرفتاری و دربندی» در متن قرآن نیامده است، اما معادلهای مفهومی آن به وفور یافت میشود؛ از جمله واژه «أسر» و «اغلال» برای دربندی و زنجیر، و واژگان «ضِیق» (تنگی)، «عُسْر» (سختی) و «بَلَاء» (آزمون و گرفتاری) برای مضیقههای زندگی.
جمعبندی و توضیح کامل گرفتاری و دربندی
عبارت ترکیبی «گرفتاری و دربندی» از عطف دو واژه هممعنی تشکیل شده است که در متون مکتوب ادبی و طراحان جدول برای تأکید بر وضعیت سلب آزادی و تنگنا استفاده میشود. واژه اول یعنی گرفتاری از مصدر «گرفتن» و واژه دوم یعنی دربندی از ترکیب «در» و «بند» (مصدر بستن) ریشه گرفتهاند و هر دو کاملاً پارسی هستند.
این اصطلاح در ادبیات عرفانی و کلاسیک ایران علاوه بر جنبه مادی (زندان و بند فیزیکی)، معنایی نمادین نیز دارد؛ به طوری که تعلقات دنیوی، قفس تن و خواهشهای نفسانی به عنوان بزرگترین عوامل دربندی و گرفتاری روح انسان شناخته میشوند و در مقابل آن، مفاهیمی چون رهایی، وارستگی و آزادی قرار میگیرند.