یعنی چه
«ابن زهر» یک اسم خاص (علم) است و به معنای «فرزند زهر» (زُهر در لغت به معنی روشنی یا شکوفه است) میباشد. این نام در تاریخ اشاره به یک خاندان علمی و اصیل در اندلس دارد که مشهورترین عضو آن ابومروان عبدالملک بن زهر، از بزرگترین پزشکان تجربی و جراحان جهان اسلام است.
تلفظ
این ترکیب به صورت «اِبنِ زُهر» تلفظ میشود. واژه «ابن» با کسره نون به واژه «زُهر» (با ضمه زاء و سکون هاء و راء) اضافه میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سوالاتی چون «پزشک نامدار اندلسی معاصر ابن رشد» یا «نویسنده کتاب التیسیر در پزشکی»، واژه ۶ حرفی «ابن زهر» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون علمی غربی، نام او به شکل استاندارد Ibn Zuhr نوشته میشود؛ اما در تاریخ پزشکی اروپا، وی را بیشتر با نام لاتینشدهٔ «Avenzoar» میشناسند.
به عربی
در زبان عربی که زبان اصلی منابع تاریخی این شخصیت است، به صورت «ابن زُهر» یا «ابن زهر الإشبیلي» (منسوب به شهر اشبیلیه یا سویل امروزی در اسپانیا) نگارش میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک نام خاص تاریخی عربی است، معادل لغوی مستقلی در فارسی ندارد و در زبان فارسی نیز عیناً به صورت «ابن زهر» برای اشاره به این دانشمند یا خاندان او استفاده میشود.
نماد چیست
ابن زهر در تاریخ علم نماد گذار از طب نظری به طب تجربی و آزمایشگاهی است. او به دلیل انجام آزمایش روی حیوانات، توصیف بیماری گال و ابداع روشهای نوین جراحی مانند شکافتن نای (تراکئوتومی)، مظهر جراحی علمی و کاربردی در تمدن اسلامی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ابن زهر
«ابن زهر» یک واژه عمومی با معنای لغوی مستقل نیست، بلکه یک نام خاص (علم) متعلق به یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین خاندانهای علمی و پزشکی در اندلس (اسپانیای اسلامی) است. معروفترین و برجستهترین شخصیت این خاندان، ابومروان عبدالملک بن زهر (۱۱۲۶-۱۰۹۴ میلادی) نام دارد که در غرب به «Avenzoar» معروف است. او معاصر، دوست و همکار فکری ابن رشد بود.
برخلاف بسیاری از پزشکان همدوره خود که بیشتر به ابعاد فلسفی طبابت میپرداختند، ابن زهر تمرکز خود را کاملاً بر پزشکی تجربی، بالینی و جراحی معطوف کرد. او از پیشگامان آزمایشهای پزشکی روی حیوانات بود و توانست برای اولین بار بیماریهایی چون جرب (گال) و سرطانهای گوارشی را با دقت توصیف کند. کتاب ارزشمند او با نام «التیسیر فی المداواة والتدبیر» برای قرنها به عنوان مرجع اصلی جراحی و داروشناسی در دانشگاههای برجسته اروپا تدریس میشد.