یعنی چه
تمساح بزرگ به جانوری خزنده، غولپیکر و نیمهآبزی اشاره دارد که دارای آروارههای بسیار نیرومند، دندانهای تیز و پوستی سخت است. این ترکیب توصیفی معمولاً برای اشاره به کروکودیلهای بالغ و عظیمالجثه به کار میرود. در متون کهن فارسی، گاهی از این جانور با نام «نهنگ» یا «سوسمار آبی» نیز یاد شده است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژههای مجزا یعنی تِمساح (تِ مْ ساح) همراه با صفت بُزرگ (بُ زُ رْ گ) است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً ۹ حرف دارد که همان «تمساح بزرگ» است. با این حال، بسته به تعداد حروف طراح جدول، کلماتی مانند «نهنگ» (در متن کهن) یا «کروکودیل» نیز میتوانند به عنوان جایگزین مطرح شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این موجود از ترکیب صفتهای جثه مانند Large یا Huge همراه با نام خانوادهٔ این خزندگان (Crocodile یا Alligator) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژهٔ تمساح به صورت مکسر به «تماسیح» جمع بسته میشود و برای توصیف نمونههای بزرگ آن از صفاتی نظیر «کبیر» یا «ضخم» استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژهٔ Büyük به معنای بزرگ پیش از کلمهٔ timsah قرار میگیرد تا همان مفهوم تمساح غولپیکر را منتقل کند.
نماد چیست
تمساح بزرگ در فرهنگ عامه و ادبیات بیش از هر چیز با اصطلاح «اشک تمساح» شناخته میشود که نمادی از تزویر، نفاق و گریهٔ دروغین است. از سوی دیگر، در نمادشناسی حیاتوحش و اساطیر کهن (مانند خدای سوبک در مصر باستان)، این موجود به دلیل فرم بدنی باستانی و دستنخوردهاش از عصر دایناسورها، نمادی از سرسختی، قدرت ویرانگر، خطر پنهان و صبر طولانیمدت برای شکار به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تمساح بزرگ
عبارت «تمساح بزرگ» یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که برای اشاره به خزندگان غولپیکر، نیمهآبزی و گوشتخوار از راستهٔ کروکودیلسانان به کار میرود. واژهٔ تمساح ریشهای بسیار کهن دارد و معربشدهٔ واژهای قبطی (مصر باستان) است که از طریق عربی وارد ادبیات فارسی شده است. در متون کهن فارسی و شاهنامه، ترجیح داده میشد که از این جانور با نام «نهنگ» یاد شود.
این موجود در فرهنگها و باورهای مختلف جایگاه ویژهای دارد؛ در ادبیات عامیانه کنایه از انسانهای خشن و بیرحم است و اصطلاح معروف «اشک تمساح» کاربرد آن را در معنای مکر و ریا نشان میدهد. از نظر زیستی و نمادین نیز، تمساح غولپیکر مظهر صبر استراتژیک در کمین، بقای باستانی و قدرت برتر در قلمرو رودخانههاست.