حیله و تقلب و دروغ یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل حیله و تقلب و دروغ

عبارت ترکیبی «حیله و تقلب و دروغ» در زبان فارسی نمایانگر مجموعه‌ای از رفتارهای ناپسند اخلاقی و جرایم حقوقی است که محوریت همگی آن‌ها، انحراف از حقیقت و فریب دادن دیگران برای جلب منافع شخصی یا آسیب زدن به غیر است. حیله بر جنبه پنهانی و نقشه کشیدن فریبکارانه، تقلب بر دستکاری در واقعیت یا جعلِ مادی، و دروغ بر کذب گفتاری دلالت دارد.

از نظر ریشه‌شناسی، واژه‌های حیله (از ح و ل) و تقلب (از ق ل ب) ریشه عربی دارند که به مفاهیمی چون دگرگونی و چرخش پنهانی اشاره می‌کنند، در حالی که دروغ واژه‌ای کاملاً ایرانی و باستانی است. در ادبیات و فرهنگ عامه، نمادهایی چون روباه برای حیله، آفتاب‌پرست و سکه تقلبی برای تقلب، و مار برای دروغ شناخته می‌شوند.

این اصطلاح در نظام حقوقی ایران نیز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ به طوری که بر اساس قوانین آیین دادرسی، اثبات وقوع حیله، تقلب یا شهادت دروغ از سوی طرفین دعوا، می‌تواند سیر پرونده را تغییر داده و از اسباب اصلی پذیرش درخواست اعاده دادرسی و ابطال احکام صادره قبلی باشد.