یعنی چه
عبارت «ترس و عبا» در واقع شکل نادرست املایی از اصطلاح رایج «ترس و ابا» است. کلمه ترس به معنای خوف و هراس، و کلمه ابا به معنای خودداری، امتناع و سرپیچی است. ترکیب این دو با هم به حالت روحی فردی اشاره دارد که به دلیل ترس یا کراهت، از انجام کاری سر باز میزند یا در انجام آن تردید جدی دارد.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع دقیقاً به صورت «ترس و عبا» یا صورت صحیح آن «ترس و ابا» با تعداد ۷ حرف شناخته میشود.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم این ترکیب در زبان انگلیسی از عباراتی که نشاندهنده هراس توأم با بیمیلی و امتناع هستند استفاده میشود.
به عربی
واژه ابا خود ریشه عربی دارد و در این زبان ترکیب الخوف والامتناع دقیقاً معادل معنایی این اصطلاح فارسی است.
در قرآن
عین ترکیب «ترس و عبا» یا «ترس و ابا» در قرآن کریم نیامده است. با این حال، ریشه کلمه «ابا» به صورت فعل بارها در آیات قرآن به کار رفته که معروفترین آن آیه ۳۴ سوره بقره درباره ابلیس است: «إِلَّا إِبْلِیسَ أَبَىٰ وَاسْتَکْبَرَ» که در اینجا «أَبَىٰ» به معنی خودداری کردن و سر باز زدن از فرمان است. کلمه عبا (به معنی جامه) نیز در قرآن کاربردی ندارد.
نماد چیست
ترکیب «ترس و عبا» یا شکل صحیح آن، به عنوان یک نماد سنتی، عرفانی یا ادبی ثبت نشده است و صرفاً یک ترکیب توصیفی رفتاری و روانی در زبان عامه و نوشتار محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ترس و عبا
عبارت «ترس و عبا» در واقع یک غلط املایی و نگارشی رایج از اصطلاح معنادار «ترس و ابا» است. در زبان فارسی، واژه «عبا» به معنی نوعی جامه و بالاپوش سنتی است و ترکیب آن با کلمه ترس، مفهوم مشخصی را نمیسازد. این در حالی است که واژه «ابا» (با الف) ریشه عربی داشته و به معنی امتناع، خودداری و سر باز زدن از انجام یک کار است.
بنابراین وقتی در گفتار یا نوشتار اصطلاح «بدون ترس و ابا» به کار میرود، منظور این است که فرد بدون هیچگونه بیم، واهمه، تردید یا خودداری کاری را انجام داده است. ریشه کلمه ترس به زبانهای باستانی ایران بازمیگردد و ریشه ابا از زبان عربی وارد فارسی شده و ترکیب آنها یک اصطلاح کنایی زیبا را ساخته است.
در مسابقات جدول و سرگرمی، این عبارت دقیقاً به صورت ۷ حرفی ثبت میشود. اگرچه خود ترکیب در متون مذهبی یا قرآن وجود ندارد، اما جزء دوم آن یعنی «ابا» در داستانهای قرآنی (مانند سرپیچی ابلیس از سجده) به وفور برای رساندن مفهوم امتناع و تکبر استفاده شده است.