قیچی یعنی چه؟

یعنی چه

قیچی وسیله‌ای است متشکل از دو تیغهٔ برنده که به وسیله یک میخ یا پیچ در وسط به هم متصل شده‌اند و با استفاده از نیروی دست، اشیای مختلف مانند کاغذ، پارچه، مو، پوست و فلزات نازک را برش می‌دهد. این ابزار از ترکیب دو ماشین ساده یعنی اهرم و گوه ساخته شده است.

ریشه

واژه قیچی یک وام‌واژه از زبان‌های ترکی و مغولی (به ویژه جغتایی) است که از ریشه فعلی qay- به معنی بریدن یا تا کردن همراه با پسوند ساخته شده است. فرضیه ساخت این کلمه از ترکیب فارسی «قی‌چین» (ابزار چیدن قی شمع) از نظر لغت‌شناسانی چون دهخدا و معین رد شده و نادرست است.

جمله سازی

در جدول

در جدول‌های متقاطع کلمات، واژه «قیچی» معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «ابزار خیاطی»، «آلت بریدن» یا «مقراض» ظاهر می‌شود و دقیقاً ۴ حرف دارد.

به انگلیسی

رایج‌ترین معادل انگلیسی برای قیچی‌های معمولی Scissors است که همیشه به صورت جمع به کار می‌رود. برای قیچی‌های بزرگ صنعتی، باغبانی یا پشم‌چینی از واژه Shears استفاده می‌شود.

به عربی

در زبان عربی ابزار برش را مِقصّ می‌نامند که از ریشه «قصّ» به معنی بریدن گرفته شده است. واژه مقراض نیز معادل دیگری است که از ریشه «قرض» به معنای قطع کردن مشتق شده است.

به ترکی

در ترکی استانبولی امروزی از واژه Makas (که خود وام‌واژه‌ای از عربی است) استفاده می‌شود، اما در ترکی آذربایجانی و ریشه‌های اصیل جغتایی، واژه Qayçı به کار می‌رود که هم‌ریشه مستقیم واژه قیچی در فارسی است.

نماد چیست

قیچی در فرهنگ نمادشناسی ابزاری دوگانه است؛ از یک سو نماد بریدن وابستگی‌ها، اتمام یک رابطه، جدایی و تصمیم‌گیری قاطع و سریع به شمار می‌رود و از سوی دیگر در هنرهایی مانند خیاطی، نماد تغییر شکل، ساختن و آفرینش طرحی نو است. در باورهای عامیانه نیز باز و بسته کردن بدون هدف آن را نشانه‌ای برای به پا شدن دعوا می‌دانند.