یعنی چه
سال قحط به زمانی اشاره دارد که در آن به دلیل بند آمدن باران و خشکسالی شدید، مواد غذایی و محصولات زراعی نایاب یا بسیار کم و گران میشود. این وضعیت منجر به بروز سختی، تنگی معیشت و گرسنگی عمومی در میان مردم یک جامعه یا منطقه میگردد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «سَالِ قَحْط» (sāle qaht) است که از اتصال واژه فارسی «سال» به واژه عربی «قحط» با کسره اضافه ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و معماهای کلمات، عباراتی نظیر «زمانه تنگی و گرسنگی» یا «سالی که در آن باران نبارد» به واژه «سال قحط» اشاره دارند که دقیقاً ۶ حرف دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از ترکیبهای «عامُ مَجاعَة» یا «سَنَةُ القَحْط» استفاده میشود. در متن قرآن کریم (سوره یوسف) نیز از این دوران با تعبیر «سَبْعٌ شِدَادٌ» به معنای هفت سال سخت یاد شده است.
به فارسی
معادلهای اصیل و خالص فارسی برای این ترکیب شامل واژههایی چون «خشکسالی»، «تنگسالی» و «کمبارانی» است که ریشه در زبانهای ایرانی دارند.
نماد چیست
در فرهنگ، ادبیات و متون عرفانی، سال قحط نمادی از بلا، آزمایشهای سخت الهی، ناامیدی از برکت و خسیس بودن زمانه است. همچنین کنایه «قحطسالِ معرفت» به روزگاری اشاره دارد که جامعه از انسانهای والا، اخلاق و دانش تهی شده باشد.
جمعبندی و توضیح کامل سال قحط
عبارت «سال قحط» ترکیبی از واژه فارسی «سال» و واژه عربی «قحط» (به معنی بند آمدن باران و خشک شدن زمین) است. این اصطلاح در فرهنگ و لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا و عمید، به دورانی اطلاق میشود که به دلیل تغییرات اقلیمی یا کمبود شدید مایه حیات، زراعت از بین رفته و جامعه دچار گرانی، فقر و گرسنگی عمومی میگردد.
این مفهوم ریشه عمیقی در تاریخ و ادبیات دارد؛ به طوری که در قرآن کریم و در داستان حضرت یوسف از آن به عنوان یک آزمون اقتصادی و اجتماعی بزرگ یاد شده است. در اشعار شاعران بزرگ نیز این واژه فراتر از معنای مادی رفته و به عنوان نمادی از قحطی دانش، اخلاق و بیوفایی دنیا به کار گرفته شده است.