یعنی چه
عمل نسنجیده به رفتاری خام، شتابزده و بدون ارزیابی پیامدها گفته میشود. در این نوع اقدامات، نیروی احساس، عجله یا ناآگاهی بر قوهٔ عقل و تدبر غلبه دارد، به طوری که شخص پیش از سنجیدن ابعاد مختلف کار، دست به اقدام میزند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «عَمَل» (با فتح عین و میم) و «نَسَنْجیده» (با فتح نون و سکون سین و نون) تشکیل شده است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «عمل نسنجیده» دقیقاً یک پاسخ ۱۰ حرفی است. بسته به تعداد حروف طراح جدول، معادلهایی چون «اقدام خام» یا «حرکت شتابزده» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههایی مانند rash، thoughtless، ill-considered و unwise دقیقاً مفهوم نسنجیده بودن یک کار یا تصمیم را منتقل میکنند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج فارسی برای این واژه شامل بیفکر، عجولانه، غیرمنطقی، غیرمعقول، کورکورانه، شتابزده و نااندیشیده هستند؛ در فرهنگ معین نیز واژه «گشادبازی» به معنی عمل نسنجیده همراه با بیاحتیاطی ذکر شده است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، رفتارهایی مانند «تیر انداختن در تاریکی» یا هجوم «پروانه» به سمت آتش بدون سنجش عاقبت کار، نمادهای بارز اقدامات نسنجیده، احساسی و عاری از عقلانیت به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل عمل نسنجیده
عبارت «عمل نسنجیده» یک ترکیب وصفی پرکاربرد در زبان فارسی است که از یک واژه با ریشهٔ عربی («عمل» به معنی کار و اقدام) و یک واژه با ریشهٔ خالص فارسی («نسنجیده» از مصدر پهلوی سنجیدن به معنی وزن و ارزیابی کردن به همراه پیشوند نفی «نـ») تشکیل شده است. این اصطلاح دقیقاً پدیدهای را توصیف میکند که در آن فرد بدون وزن کردن جوانب امر، دست به کاری میزند که اغلب پیامدهای ناگواری به همراه دارد.
گرچه خود این ترکیب به صورت لفظی در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم آن تحت عنوان رفتارهای بدون عقل، تدبر و علم به شدت نکوهش شده است. برای نمونه، مفسران واژه «جهالة» در آیاتی نظیر آیه ۱۷ سوره نساء را به انجام کار زشت از روی ناآگاهی موقت، غلبه تکانههای احساسی و عمل نسنجیده معنا کردهاند، که نشاندهنده اهمیت عاقبتبندی و دوری از شتابزدگی در نظام اخلاقی است.