معنی
امتنان در زبان فارسی امروز به معنای سپاس داشتن، تقدیر و تشکر است. این واژه در ریشه اصلی عربی خود به معانی احسان کردن، نعمت دادن و برشمردن نیکی خود برای دیگری (منت نهادن) نیز آمده است.
یعنی چه
عبارت امتنان یعنی فرد در برابر نیکی، خدمت یا تعارف شخص دیگر، حالت سپاس و تواضع نشان دهد، ارزش کار او را بشناسد و مراتب تشکر خود را ابراز کند.
تلفظ
این واژه بر وزن افتعال تلفظ میشود؛ حروف اول آن به صورت اِمْ-تِ-نان ادا شده و ریشه اصلی آن از ثلاثی مجرد «م ن ن» است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه امتنان دقیقاً یک پاسخ ۶ حرفی است که به عنوان معادل کلماتی چون سپاسگزاری، منتپذیری و شکرگزاری به کار میرود.
به انگلیسی
واژههای Gratitude و Thankfulness دقیقترین معادلهای انگلیسی برای رساندن مفهوم امتنان و حس عمیق سپاسگزاری هستند.
به فارسی
برگردانهای اصیل، روان و رایج این واژه عربی در زبان فارسی شامل واژههای سپاس، سپاسگزاری، شکرگزاری و تقدیر است.
نماد چیست
امتنان یک مفهوم انتزاعی اخلاقی است و نماد مادی یا تصویر نشانهای خاصی در فرهنگها ندارد؛ اما در ادبیات نماد ارج نهادن به نیکی دیگران و تواضع است.
جمعبندی و توضیح کامل امتنان
واژه امتنان از ریشه عربی «م ن ن» (منّ) گرفته شده و مصدری از باب افتعال است که در زبان فارسی امروز به طور گسترده به معنای سپاسگزاری، تشکر و قدردانی به کار میرود. این کلمه بار معنایی مثبتی دارد و نشاندهنده ارزشگذاری فرد برای لطف و احسانی است که از سوی دیگران دریافت کرده است.
اگرچه خود کلمه امتنان به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما ریشه آن یعنی «منّ» کاربرد فراوانی در آیات الهی دارد. در نگاه قرآنی، منت گذاشتن و نعمت دادن از سوی خداوند نشانه هدایت و لطف مطلق است، در حالی که منت گذاشتن انسانها بر یکدیگر پس از بخشش و صدقه، امری ناپسند و باطلکننده کار نیک قلمداد میشود.
در متون اخلاقی و ادبیات فارسی، امتنان به عنوان یک فضیلت و نشانه آگاهی از نعمت و دوری از کفران شناخته میشود. این مفهوم بر خلاف واژه «منت» که گاهی در روابط انسانی بار منفی به خود میگیرد، همواره حسی از احترام، تواضع و پاسخگویی محترمانه به نیکیها را در خود جای داده است.