معنی
این عبارت از سه بخش «بِـ» (به معنی همراهی یا بهوسیله)، «حمد» (ستایش و سپاس) و «ربک» (پروردگار تو) تشکیل شده است و در کل یعنی تسبیح و یاد کردن خداوند همراه با ستایش و تمجید او.
یعنی چه
ترکیب «تسبیح و حمد» نشاندهنده یک مفهوم عمیق عبادی است؛ تسبیح یعنی پاک دانستن خدا از هر عیب و نقص، و حمد یعنی اثبات تمام کمالات و زیباییها برای او.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی با کسر باء، سکون حاء، کسر دال، فتح راء، تشدید و کسر باء، و فتح کاف است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً به صورت سپاس و ستایش خداوند در حین تنزیه او برگردانده میشود.
به عربی
این عبارت خود ساختاری کاملاً عربی و فصیح دارد که در عبارات مترادف مذهبی به شکر و ثنای خالق تعبیر میشود.
به فارسی
معادل دقیق روان فارسی این عبارت «با ستایش پروردگارت» یا «به شکرانه و سپاس پروردگار تو» است که در متون دینی عیناً به کار میرود.
در قرآن
این ترکیب عبارتی معمولاً پس از امر به تسبیح (سَبِّح یا فَسَبِّح) تکرار شده است؛ مانند آیه ۳ سوره نصر: «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ» که دستور به تسبیح همراه با حمد الهی در زمان پیروزی است.
جمعبندی و توضیح کامل بحمد ربک
عبارت قرآنی «بحمد ربک» یک ترکیب کلامی عمیق در فرهنگ و ادبیات اسلامی است که از حروف و کلمات عربی تشکیل شده و به طور گسترده در متون مذهبی، ادعیه و تفاسیر فارسی استفاده میشود. این عبارت که دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده، به معنای «همراه با ستایش پروردگارت» است و هرگاه در قرآن کریم آمده، پیش از آن دستور به تنزیه و پاک دانستن خداوند (تسبیح) ذکر شده است.
در نگاه تفسیری، این ترکیب نماد عبادت کامل و شکرگزاری همهجانبه است؛ چرا که انسان با گفتن آن، ابتدا خداوند را از هرگونه عیب، نقص و شریک مبرّا میداند (تسبیح) و بلافاصله او را به خاطر تمام نعمتها، هدایتها و کمالاتش سپاس میگوید (حمد). این امر نشاندهنده پیوند ناگسستنی میان ذکر زبانی و معرفت قلبی نسبت به پروردگار است.