یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی-اضافی ریشهدار در زبان عربی است که وارد زبان فارسی شده و به معنای شاهِ شاهان یا سلطان سلاطین است. در ادبیات، عرفان و متون متداول، این اصطلاح بار معنایی قدسی دارد و به عنوان صفت و کنایهای برای خداوند متعال به کار میرود تا نشاندهنده فرمانروایی بیزوال او باشد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت مَلِکُ المُلُوک (با فتحه روی میم و کسره روی لام در کلمه اول، و ضمه روی میم و لام در کلمه دوم) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه «ملک الملوک» دقیقاً دارای ۹ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، کلماتی مانند شاهنشاه یا سلطان سلاطین نیز میتوانند به عنوان کلمات جایگزین مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
معادل دقیق لغوی و مفهومی این اصطلاح در زبان انگلیسی عبارت King of Kings است که در فرهنگ غربی نیز کاربردی مشابه دارد.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این کلمه شامل شاهنشاه، خسروِ خسروان، سلطانِ سلاطین و خداوندگار است که در متون کهن نظیر شاهنامه و اشعار عرفانی برای بیان اوج قدرت مادی یا معنوی استفاده شدهاند.
در قرآن
عین عبارت «ملک الملوک» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما ریشه و مفهوم آن در آیه ۲۶ سوره آلعمران به صورت «مَالِکَ الْمُلْک» (به معنی صاحبِ فرمانروایی و قدرت مطلق) تجلی یافته است. همچنین واژه «مَلِک» به تنهایی چندین بار به عنوان صفت الهی در قرآن آمده است.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ عامه و اشعار عرفانی (مانند آثار خاقانی و نظامی)، این کلمه نماد قدرت مطلقه، حاکمیت ابدی و فرمانروایی بیزوال است. شاعران اغلب از این لقب استفاده میکنند تا ناچیز بودن و زوالپذیری پادشاهان دنیوی را در مقایسه با قدرت بیپایان خداوند به تصویر بکشند.
جمعبندی و توضیح کامل ملک الملوک
واژه «ملک الملوک» از جمله ترکیبات برجسته و پرکاربرد در زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد. این اصطلاح که در لغت به معنای «شاهِ شاهان» یا «شاهنشاه» است، در سیر تطور خود در متون عرفانی و دینی، به عنوان لقبی ویژه و کنایهای محترمانه برای خداوند متعال تثبیت شده است تا حاکمیت مطلق و بیرقیب او را بر جهان هستی نشان دهد.
اگرچه ساختار دقیق این کلمه در قرآن مجید نیامده، اما مفهوم همارز آن یعنی «مالک الملک» نشاندهنده عمق مذهبی این تعبیر است. در پهنه ادبیات فارسی نیز شاعران بزرگ برای یادآوری فانی بودن قدرتهای مادی و پادشاهان زمینی، جلوه ابدی فرامانروایی الهی را با این واژه توصیف کردهاند. از نظر ساختاری نیز این کلمه ۹ حرفی در حل جدولهای کلمات متقاطع کاربرد فراوانی دارد.