یعنی چه
در لغت، «رَشَحات» جمع رشحه به معنی قطرهها و تراوشها است و «بِحار» جمع بحر به معنی دریاهاست. در اصطلاح عرفانی، این عبارت کنایه از تجلیات، فیوضات و معارف نابی است که از دریای علم الهی و ائمه اطهار (ع) بر قلب سالک و عارف تراوش میکند. همچنین این عبارت نام کتابی تخصصی در حوزه عرفان و کلام اسلامی، اثر آیتالله میرزا محمدعلی شاهآبادی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب اضافه عربی به صورت «رَشَحاتُ البِحار» است که در زبان فارسی معمولاً بدون اعراب پایانی کلمه اول نیز خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۱ حرفی به عنوان پاسخ سوالاتی چون «اثر عرفانی آیتالله شاهآبادی» یا «معنی لغوی تراوشهای دریاها» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم لغوی این عبارت در زبان انگلیسی از واژگان معادل قطرات و تراوشهای دریا استفاده میشود.
به عربی
این عبارت یک ترکیب اضافه در زبان عربی است و ساختار آن کاملاً عربی و از ریشههای «رشح» و «بحر» ساخته شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این اصطلاح به زبان فارسی «تراوشهای دریاها» یا «قطرات چکیده از دریاها» است که در متون ادبی به عنوان فیض وجودی تعبیر میشود.
در قرآن
خود ترکیب دقیق «رشحات البحار» در متن قرآن کریم نیامده است و ریشه «رشح» نیز در قرآن کاربردی ندارد؛ اما واژه «بحار» که جمع بحر است، در آیاتی مانند آیه ۶ سوره تکویر («وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ») به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل رشحات البحار
عبارت «رشحات البحار» یک ترکیب زیبای عربی است که از نظر لغوی به معنای «تراوشها و قطرات چکیده از دریاها» است. در ادبیات عرفانی، دریا نمادی از عظمت بیپایان و وجود مطلق الهی است و رشحات، نشاندهنده فیوضات، معارف و آگاهیهای نابی است که به قدر ظرفیت قلب انسان سالک، از آن دریای بیکران الهی جاری و تراوش میشود.
شهرت عمده این عبارت در فضای علمی و مذهبی، به دلیل کتاب ارزشمند و تخصصی «رشحات البحار» است که توسط حکیم و عارف نامدار شیعه، آیتالله میرزا محمدعلی شاهآبادی (استاد عرفان امام خمینی) به زبان عربی نگاشته شده است. این اثر گرانقدر شامل مباحث عمیقی در سه بخش اصلی «القرآن والعترة»، «الإیمان والرجعة» و «الإنسان والفطرة» است که به تبیین دقیق نظریه فطرت و معارف کلامی و عرفانی میپردازد.