یعنی چه
«فاجتباه» در لغت به معنای «پس او را برگزید» یا «پس او را انتخاب کرد» است. این واژه از گردآوری و گزینش پاکترین و بهترین بخش از یک چیز حکایت دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه قرآنی به صورت «فَاجْتَبَاهُ» (faj-ta-bā-hu) است که فاء عطف به ابتدای فعل باب افتعال چسبیده است.
در جدول
در مسابقات جدولی و حل معما، پاسخ این کلمه ۷ حرفی خودِ «فاجتباه» یا واژههای همخانواده آن مانند مجتبی است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت را به صورت تعابیری همچون انتخاب یا گزینش الهی برگرداندهاند.
به عربی
ریشه اصلی واژه از «جبی» و باب افتعال است که با ضمایر متصل مفعولی ساختار یافته است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون «پس او را برگزید»، «برگزیدگی» و کلماتی چون «مجتبی» و «مصطفی» در مفهوم انتخابی پاکیزه هستند.
در قرآن
این لفظ دقیقاً یکبار در قرآن کریم در آیه ۵۰ سوره قلم آمده است: «فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِينَ» که به برگزیدگی مجدد حضرت یونس پس از توبه اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل فاجتباه
واژه «فاجتباه» یک اصطلاح ساختاریافته قرآنی و عربی است که از ترکیب حرف عطف «فـ»، فعل ماضی باب افتعال «اجتبی» و ضمیر مفعولی «ه» تشکیل شده است. ریشه اصلی آن «ج-ب-ی» به معنای جمعآوری و گردآوری مال یا آب است، اما وقتی به باب افتعال میرود، معنای ظریفِ گزینش و جدا کردن بهترین و پاکترین بخش از یک کل را به خود میگیرد.
این کلمه در فرهنگ اسلامی و قرآنی، به ویژه به دلیل کاربردش در آیه ۵۰ سوره قلم برای حضرت یونس (ع)، نمادی از رحمت الهی، بازگشت به آغوش لطف پروردگار پس از توبه، و رهایی از تشتت و سرگردانی است. این واژه نشان میدهد که چگونه خداوند بندگان خاص خود را تطهیر کرده و ارتقا میدهد.
در زبان فارسی، همخانوادههای مشهوری از این ریشه مانند «مجتبی» (به معنی برگزیده) کاربرد فراوانی دارند. در ساختارهای جدولی، این کلمه به عنوان یک لغت ۷ حرفی دقیق شناخته میشود که مترادفهای آن بر مفاهیمی چون اصطفا، اختیار و انتخاب دلالت میکنند.