یعنی چه
واژه مُحصَن (به فتح صاد) در لغت به معنای کسی است که در حصار و دژ قرار گرفته و محفوظ شده است؛ در اصطلاح فقهی و زبانی، به مرد متأهل و شوهردار (مؤنث آن: محصنه) یا فرد پاکدامنی گفته میشود که به واسطه تقوا یا ازدواج، از گناه و رابطه نامشروع مصون مانده است. همچنین مُحصِن (به کسر صاد) به معنای کسی است که پاکدامنی پیشه میکند یا استوارکننده دژ است.
تلفظ
این کلمه بر حسب کاربرد به دو صورت تلفظ میشود: مُحصَن (با فتح صاد) در حالت اسم مفعول به معنی محفوظ و متأهل، و مُحصِن (با کسر صاد) در حالت اسم فاعل به معنی حفظکننده و پاکدامن.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «محصن» با ۴ حرف است. از دیگر پاسخهای احتمالی میتوان به متأهل یا پاکدامن اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به موقعیت متن، برای معنای متأهل از واژه Married و برای مفاهیم اخلاقی مانند عفیف و پاکدامن از واژگان Chaste یا Virtuous استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی اصیل و روان برای این کلمه شامل همسردار، متأهل، پارسا، پاکدامن، خویشتندار و عفیف هستند که مفهوم مصونیت از آلودگی را میرسانند.
در قرآن
این واژه و مشتقاتش مانند «محصنات» و «محصنین» در قرآن کریم به چند صورت به کار رفتهاند؛ از جمله در آیه ۲۴ سوره نساء به معنای مردانی که با ازدواج پاکدامنی میجویند و همچنین در ابتدای همان آیه به معنای زنان شوهردار. علاوه بر این، در آیه ۸۰ سوره انبیاء از ریشه آن برای اشاره به زره حضرت داوود و حفاظت فیزیکی («لِتُحْصِنَكُمْ») استفاده شده است.
نماد چیست
واژه محصن در ادبیات سنتی، اسطورهشناسی یا فرهنگ عامه دارای نماد حیوانی، گیاهی یا گرافیکی خاصی نیست و صرفاً یک اصطلاح و مفهوم انتزاعی در حوزه فقه، اخلاق و حقوق اسلامی است.
جمعبندی و توضیح کامل محصن
واژه محصن از ریشه عربی (ح-ص-ن) گرفته شده که در اصل به معنای دژ، منع و ایجاد مصونیت است. این کلمه در فرهنگ اسلامی و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید، بازتابدهنده مفهوم حفاظت است؛ خواه این حفاظت به واسطه دژ و زره فیزیکی باشد، یا به واسطه حصارِ تاهل و ازدواج که انسان را از گناهان جنسی دور نگه میدارد.
در اصطلاحات حقوقی و فقهی، این واژه اهمیت بالایی دارد و در مباحثی چون «زنای محصنه» به کار میرود که به رابطه نامشروع فرد متأهلی اشاره دارد که شرایط دسترسی به همسر خود را داشته است. تنوع معنایی این کلمه در قرآن کریم نیز نشاندهنده ابعاد اخلاقی، اجتماعی و حتی حفاظتی این واژه در زبان عربی و فارسی است.