یعنی چه
دهندره یا همان خمیازه، یک واکنش غیرارادی است که در آن دهان به طور وسیعی باز میشود و ریهها با دم عمیق پر از هوا میگردند. این حالت معمولاً در زمان خستگی، کمبود اکسیژن، خوابآلودگی یا حتی کسالت و بیحوصلگی رخ میدهد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت دَ هَ نْ دَ رَ (تلفظ عامیانه و روان: dahan dare) خوانده میشود که ترکیب دو کلمه «دهن» و «دره» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «دهن دره» معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «خمیازه» یا «نشانه خوابآلودگی» به کار میرود و دقیقاً دارای ۶ حرف مجزا است.
به انگلیسی
معادل اصلی و مستقیم کلمه دهندره (خمیازه) در زبان انگلیسی واژه Yawn است که هم به عنوان اسم و هم به عنوان فعل به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی، به عمل دهندره یا خمیازه کشیدن «تثاؤب» گفته میشود.
به فارسی
واژه «دهندره» اصطلاحی عامیانه و رایج است؛ معادلهای رسمیتر و کهنتر آن در زبان فارسی شامل «خمیازه»، «فاکزه»، «ژاژخا» و «پازشک» میشود.
نماد چیست
دهندره در رفتارهای اجتماعی انسانها معمولاً نماد و نشانه آشکار خستگی مفرط، نیاز به خواب یا بیحوصلگی از یک گفتگو یا محیط است. همچنین این پدیده به دلیل خاصیت «سرایتکنندگی»، در روانشناسی نمادی از همدلی ناخودآگاه میان افراد به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دهن دره
دهندره که در زبان رسمی و مکتوب بیشتر با نام «خمیازه» شناخته میشود، یک واکنش طبیعی، غیرارادی و فیزیولوژیک بدن است. در این حالت، فرد به صورت ناخودآگاه دهان خود را باز کرده و دم عمیقی میکشد که معمولاً با کشیدگی عضلات صورت و فروبردن حجم زیادی از هوا همراه است. این پدیده عمدتاً هنگام صبح پس از بیدار شدن، شب پیش از خواب، یا در مواقع خستگی و کسالت رخ میدهد.
از نظر علمی، دلایل متعددی برای دهندره مطرح شده است؛ از جمله تنظیم دمای مغز، نیاز بدن به دریافت اکسیژن بیشتر و دفع دیاکسید کربن، یا صرفاً اعلام نیاز بدن به استراحت. یکی از ویژگیهای جالب توجه دهندره، خاصیت سرایتکنندگی شدید آن در میان انسانها و حتی برخی حیوانات است، به طوری که دیدن، شنیدن صدا یا حتی فکر کردن به آن میتواند باعث ایجاد این واکنش در فرد دیگر شود.