یعنی چه
حرف هجدهم در نظام حروف ابجد، حرف «ص» یا همان «صاد» است. این حرف در ریشههای کهن سامی و فنیقی از یک تصویرنگار به معنای قلاب ماهیگیری یا ابزار شکار مشتق شده است. در نظام آوایی، نشاندهنده صدای سین غلیظ یا سملاتیک است.
تلفظ
تلفظ این حرف در زبان فارسی دقیقاً مانند حرف «س» و «ث» است، اما در زبان عربی به صورت یک صامت تفخیمیافته و پرحجم از مخرج دندان پدید میآید.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت حرف «ص» یا کلمه «صاد» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این حرف از معادلهای آوانگاری شده استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی کنونی، این حرف چهاردهمین حرف الفبا به شمار میرود و از نظر آوایی هیچ تفاوتی با حروف همصدا یعنی «س» و «ث» ندارد.
در قرآن
حرف «ص» نام سوره ۳۸ قرآن کریم است. این حرف همچنین به عنوان یکی از حروف مقطعه در ابتدای این سوره (ص ۚ وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ) و نیز در ترکیب رمزگونه «کهیعص» در آغاز سوره مریم به کار رفته است.
نماد چیست
در حساب جمل و نظام ابجد کبیر، حرف «ص» نماد عددی ۹۰ است. همچنین در نسخهنویسی کهن و متون اسلامی، این حرف به عنوان علامت اختصاری برای کلماتی نظیر «صحیح» یا عبارت درود «صَلَّىٰ اللَّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ» استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل حرف هجدهم الفبای ابجد
حرف هجدهم الفبای ابجد بر اساس چیدمان هشتگانه (ابجد، هوز، حطی، کلمن، سعفص، قرشت، ثخذ، ضظغ) کلمه «ص» (صاد) است. این حرف در بخش چهارم این آرایه یعنی «سعفص» به عنوان آخرین حرف قرار میگیرد. ریشههای تاریخی این واژه به تمدنهای سامی و فنیقی بازمیگردد که در آن دوران به عنوان نمادی برای قلاب یا ابزار شکار شناخته میشده است.
در فرهنگ اسلامی و زبان عربی، این حرف جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که یک سوره کامل در قرآن به نام آن ملقب شده و در دسته حروف مقطعه نیز قرار دارد. علاوه بر کاربردهای مذهبی و ساختار زبانی، در علوم غریبه، اصطلاحات دیوانی و نسخهنویسیهای قدیمی، صاد نماد عدد نود یا نشانهای برای تایید صحت یک متن بوده است.