یعنی چه
این واژه دو معنای اصلی دارد؛ در زبان فارسی معیار و کهن به معنی چشمغره، چشمزهره و نگاه تهدیدآمیز است. در گویشهای محلی مانند مازندرانی و بختیاری، به معنای هذیان گفتن، نجوا با خود و بیهودهگویی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [vāture] یا همان «واتورَه» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان طراح سوال برای راهنمای «چشمغره» یا «هذیان» کاربرد دارد و پاسخ آن ۶ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، معادلهای انگلیسی آن متفاوت است؛ برای حس خشم از Glower و برای بیهودهگویی از Delirium استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم اول از تعابیر نگاه خشمآلود و برای مفهوم دوم از واژهٔ هذیان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و سره این واژه در زبان فارسی شامل چشمزهره برای متون کهن و پرتوپلا یا بیهودهگویی برای کاربردهای عامیانه و بومی است.
نماد چیست
واتوره یک واژهٔ کاربردی و عامیانه است و نماد فرهنگی، نمادین یا اسطورهای ثبتشدهای برای آن در ادبیات وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل واتوره
واژهٔ «واتوره» از جمله کلمات جالب توجه در زبان فارسی است که دو مسیر معنایی متفاوت را طی کرده است. در متون کهن و زبان معیار، این واژه بیشتر در قالب ترکیب «واتوره رفتن» به کار میرفته که به معنای چشمغره رفتن، نگاه خشمآلود و خطونشان کشیدن برای کسی جهت تهدید بوده است.
از سوی دیگر، این کلمه اصالت خود را در گویشهای مادری ایرانی مانند طبری (مازندرانی) و بختیاری حفظ کرده است، اما در این گویشها معنایی متفاوت یافته و به حالت نجوا با خود، هذیانگویی در اثر بیماری یا بیان حرفهای بیپاویه و پرتوپلا (واتولیدن) اشاره دارد.
در مجموع، شناخت این واژه به درک بهتر چگونگی تحول معنایی کلمات در زبان معیار و زبانزدها و گویشهای محلی ایران کمک شایانی میکند و نمونهای زیبا از تنوع زبانی فرهنگ ایرانی است.