یعنی چه
عتابآمیز صفت مرکبی است برای توصیف لحن، سخن، نگاه یا رفتاری که آمیخته به گله، ملامت و توبیخ باشد؛ توبیخی که معمولاً برخاسته از دلسوزی یا خشم ملایم در روابط نزدیک است.
تلفظ
این واژه به صورت [عِ تـابْ آ میـز] تلفظ میشود. «عتاب» واژهای عربی با کسر عین و «آمیز» بن مضارع از مصدر فارسی آمیختن است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این نشانه در جدول، خود واژه «عتاب آمیز» با ۸ حرف است. واژههای مترادفی چون گلهآمیز یا توبیخآمیز نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم از صفتهایی استفاده میشود که بار معنایی ملامتگری و سرزنش را در خود دارند.
به عربی
در زبان عربی از ریشه لوم و عتب یا واژههای ناظر بر توبیخ برای رساندن این معنا استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و واژههای جایگزین برای این صفت عبارتند از: توبیخآمیز، گلهآمیز، ملامتبار و سرزنشبار. متضادهای آن نیز شامل تحسینآمیز، ستایشآمیز و ملاطفتآمیز است.
در قرآن
خود ترکیب فارسی «عتابآمیز» در قرآن نیست. اما ریشه عربی آن (عتب) در واژههایی مثل «یُسْتَعْتَبُونَ» (روم/۵۷) به معنی فرصت دوباره برای توبه آمده است. همچنین مفسران لحن آیاتی مانند آیه اول سوره عبس یا آیه اول سوره تحریم را نوعی عتاب الهی دانسته اند.
جمعبندی و توضیح کامل عتاب آمیز
واژه «عتابآمیز» صفت مرکبی در زبان فارسی است که از ترکیب مصدر عربی «عتاب» (به معنی سرزنش و ملامت) و بن مضارع فارسی «آمیز» (از مصدر آمیختن) ساخته شده است. این واژه برای توصیف سخن، لحن، نگاه یا رفتاری به کار میرود که در عین داشتن ملامت و توبیخ، معمولاً با نوعی خیرخواهی، محبت یا پیوند عاطفی همراه است و هدف آن بریدن رابطه نیست، بلکه آگاه کردن طرف مقابل است.
در ادبیات سنتی و فرهنگ لغت، میان عتاب و جنگ یا خطاب تفاوت ظریفی وجود دارد؛ عتاب ملامتی دلسوزانه میان دو دوست یا عاشق و معشوق است تا مسیر رابطه اصلاح شود. این واژه در زبانهای دیگر معادلهای دقیقی چون Reproachful در انگلیسی و لائم در عربی دارد و در ساختار حل جدول، کلمهای ۸ حرفی به شمار میرود.