یعنی چه
واژه «ساهره» در لغت به معنای روی زمین، دشت پهناور، بیابان هموار و همچنین چشمهٔ روان است. در اصطلاح دینی و قرآنی، به زمین روز قیامت و عرصهٔ محشر اطلاق میشود؛ زمین سپید و صافی که خداوند برای بازخواست خلایق پدید میآورد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت ساهِره (sāhere) است. این کلمه اسم فاعل مؤنث از ریشه عربی «سِ هـ ر» میباشد.
در جدول
در مسابقات و حل جدول، اگر طراح به دنبال عبارت «لغت ساهره» باشد، پاسخ دقیقاً ۸ حرف دارد. اگر خود واژهٔ «ساهره» مد نظر باشد ۵ حرفی است و با عناوینی چون زمین قیامت یا دشت پهناور شناخته میشود.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه به زبان انگلیسی، بسته به سیاق متن از واژگان Plain یا Wide desert برای معنای لغوی، و از عبارت معادل دکترین اسلامی یعنی The earth of resurrection برای معنای اصطلاحی آن استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون هامون، صحرا، دشت، فلات و زمین هموار است. در متون کهن به آن دشت بیمناک نیز گفتهاند.
در قرآن
این واژه تنها یکبار در قرآن کریم و در سوره نازعات آمده است. مفسران ذیل آیه «فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ» بیان کردهاند که منظور، زمین صاف و سپیدی است که خلایق پس از بیداری ناگهانی از مرگ، خود را بر روی آن میبینند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، ساهره نمادی از هوشیاری پس از غفلت، بیداری ابدی در پیشگاه الهی و تجسم عرصهای است که انسان در آن پناهگاهی جز اعمال خود ندارد. شاعرانی چون ناصرخسرو از این نماد برای یادآوری آخرت بهره بردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل لغت ساهره
واژهٔ «ساهره» ریشه در زبان عربی دارد و از واژه «سهر» به معنی بیداری و شبزندهداری مشتق شده است. وجه تسمیه این کلمه برای زمین یا بیابان پهناور این است که مسافر یا حاضر در آن، از ترس یا شگفتی دچار بیداری و هوشیاری کامل میشود. در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، این کلمه به دشت هموار و هامون معنا شده است.
شهرت اصلی این واژه به دلیل کاربرد منحصربهفرد آن در آیه ۱۴ سوره نازعات است که به عرصهٔ محشر و زمین روز قیامت اشاره دارد. در باورهای اسلامی، ساهره زمین جدید، سپید و مقدسی است که خداوند برای بازخواست بندگان پدید میآورد و انسانها پس از دمیده شدن در صور، ناگهان خود را بر روی آن بیدار و حاضر میبینند.
در قلمرو فرهنگ و ادبیات فارسی، ساهره به عنوان یک نماد پررنگ برای بیداری پس از مرگ، دادگاه عدل الهی و تکانههای معنوی به کار میرود و در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک لغت مذهبی و ادبی با تعداد حروف مشخص مورد توجه طراحان قرار دارد.