یعنی چه
این واژه به هر امر، حکم یا کاری اشاره دارد که فرد ملزم به انجام آن است و حق گزینش یا رد آن را ندارد. در گذشته، در زبان عامیانه به عنوان اسم برای اشاره به «خدمت نظام وظیفه یا سربازی» نیز استفاده میشده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «الزامی»، «زوری» یا «حتمی» به کار میرود و دقیقاً دارای ۶ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان مفهوم قوانین، تکالیف یا وظایف غیرقابل اجتناب از این واژگان استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی نیز برای اشاره به امور حتمی و قانونی از همین ریشه یا واژه الزامی استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Zorunlu دقیقاً معادل مفهوم اجباری و الزامی در فارسی است.
به فارسی
این واژه از ترکیب مصدر عربی «إجبار» (از ریشه ثلاثی ج-ب-ر به معنی واداشتن یا اصلاح کردن با قدرت) و «ی» نسبت فارسی ساخته شده است. واژههای اختیاری، ارادی و انتخابی به عنوان متضادهای اصلی آن شناخته میشوند. همچنین کلماتی مانند اجبار، مجبور، جابر و جبر با آن همخانواده هستند.
جمعبندی و توضیح کامل اجباری
واژه «اجباری» مفهومی کلیدی در حوزههای حقوقی، اجتماعی و روزمره است که به هرگونه اقدام، قانون یا تکلیفی اشاره دارد که انجام آن بدون حق انتخاب و از روی ناچاری، ضابطه یا زور صورت میگیرد. این کلمه ریشه در زبان عربی دارد اما با یک پیشوند نسبت فارسی ترکیب شده و در فرهنگ عامه قدیمی ایران، گاه به صورت استعاری برای اشاره به خدمت سربازی نیز به کار میرفته است.
در ساختار واژگانی، متضادهای مستقیم این کلمه شامل «اختیاری» و «انتخابی» هستند که نشاندهنده آزادی عمل فرد میباشند. در متون مذهبی و قرآنی، اگرچه خود این لفظ نیامده، اما مفهوم واداشتنِ ناخواسته با واژه «اکراه» (مانند لا اکراه فی الدین) بیان شده و دیگر مشتقات ریشه آن مثل «جبار» به عنوان صفتی الهی یا توصیفی برای ستمگران استفاده شده است.