یعنی چه
در زبان عامیانه و فرهنگ لغات امروز، به فردی گفته میشود که بسیار زیرک، منفعتطلب، حیلهگر و فرصتطلب است؛ کسی که در معامله یا روابط اجتماعی کلاه سرش نمیرود و معمولاً به دنبال سود خود، حتی به قیمت ضرر دیگران است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «مَردِ رِند» (مَ رْ دِ رِ نْ دْ) است که از اتصال دو واژهٔ مَرد و رِند با کسرهٔ اضافه ساخته میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول، خود واژهٔ «مرد رند» با ۶ حرف است. همچنین کلماتی مثل ناقلا، زیرک، مکار و حیلهگر نیز به عنوان پاسخهای جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن و شدت زیرکی، از اصطلاحات متفاوتی استفاده میشود که مفهوم آدم کلک، زرنگ یا حیلهگر را میرسانند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح دقیقِ عامیانه معادل مردرند وجود ندارد، اما کلماتی که به مکر، حیله و فریب هوشمندانه اشاره دارند مانند محتال یا مخادع به عنوان معادل به کار میروند.
در قرآن
اصطلاح «مرد رند» یا واژهٔ «رند» یک ترکیب کاملاً فارسی و عامیانه است و به هیچ وجه در قرآن کریم یا متون اصیل عربی وجود ندارد و پیشینهای در آیات الهی ندارد.
نماد چیست
این کلمه در فرهنگ عامه نماد منفعتطلبی هوشمندانه یا زرنگی آمیخته به کلک است. در ادبیات کلاسیک و طنز (بهویژه آثار عبید زاکانی)، شخصیتهایی که با چربزبانی و هوش سیاه خود دیگران را مغبون میکنند، نماد بارز مرد رند هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مرد رند
واژهٔ «مرد رند» یک صفت مرکب کاملاً فارسی است که در مکالمات روزمره و عامیانه برای توصیف افرادی به کار میرود که با هوش، زیرکی و گاهی حیلهگری به دنبال کسب منافع شخصی خود هستند. این افراد در معاملات و روابط اجتماعی اجازه نمیدهند کلاه سرشان برود و منفعت خود را بر هر چیز مقدم میشمارند.
نکتهٔ جالب تاریخی اینجاست که کلمهٔ «رند» به تنهایی در ادبیات فارسی تطور معنایی عجیبی داشته است؛ ابتدا معنایی منفی (اراذل و اوباش) داشت، سپس در شعر عرفانی بهویژه نزد حافظ مرتبهای والا و متعالی (انسان پاکباطن و وارسته) یافت، اما در ترکیب عامیانهٔ «مرد رند» دوباره به همان لایهٔ منفی خود یعنی آدم ابنالوقت و کلک بازگشته است.
در مجموع، مرد رند در فرهنگ امروز نه یک صفت اخلاقی مثبت است و نه یک دزد آشکار؛ بلکه نمادی از «هوش سیاه» و زرنگیهای فرصتطلبانهای است که مرز میان ذکاوت و فریبکاری را کمرنگ میکند.