معنی
واژه «یجل» در واقع یک فعل مضارع عربی است که بسته به حرکتگذاری آن دو معنای اصلی دارد: اگر به صورت «یُجِلُّ» (از باب افعال) خوانده شود به معنای تکریم کردن، بزرگ داشتن و محترم شمردن کسی است. اگر به صورت «یَجِلُّ» (ثلاثی مجرد) قرائت شود، به معنای بزرگ شدن، سالخورده شدن یا به مقام عظمت رسیدن است.
یعنی چه
این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و زمانی که در متون کهن فارسی یا عبارات دینی به کار میرود، بیانگر حالت بزرگداشت و محترم شمردن یک شخص یا رسیدن به شکوه و جلال است.
مترادف
با توجه به ساختار فعلی، مترادفهای آن شامل واژههایی است که بر احترام، تکریم و عظمت دلالت دارند.
متضاد
کلماتی که در نقطه مقابل این واژه قرار میگیرند بر خواری، تحقیر یا کوچک شدن دلالت میکنند.
ریشه
این واژه کاملاً عربی است و از ریشه مضعف «ج-ل-ل» مشتق شده است. این ریشه در زبان عربی برای بیان مفاهیمی چون بزرگی، ابهت، شکوه و سالخوردگی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این کلمه در حالت متعدی (بزرگ داشتن) به صورت یُجِلُّ [Yo-jall-o] و در حالت لازم (بزرگ شدن) به صورت یَجِلُّ [Ya-jall-o] همراه با تشدید روی حرف لام است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه سه حرفی «یجل» به عنوان فعلی عربی با معنای گرامیداشت یا با عظمت شدن کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل در جملات، بسته به ساختار صیغه، به صورت «بزرگ میشمارد»، «گرامی میدارد» یا «بزرگ و باشکوه میشود» ترجمه میشود.
نماد چیست
این واژه به عنوان یک فعل نمادگرایی مستقلی در اسطورهها ندارد، اما به دلیل همخانواده بودن با صفاتی چون جلال و جلیل، یادآور ابهت، بزرگی، تکریم و جلال الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل یجل
واژه «یجل» یک مدخل یا کلمه اصیل و مستقل در زبان فارسی معیار نیست، بلکه یک فعل مضارع از ریشه عربی «ج ل ل» است که به متون کهن، ادبی و مذهبی فارسی راه یافته است. این کلمه با دو تلفظ و معنای متفاوت شناخته میشود؛ در حالت «یُجِلُّ» به معنای تعظیم کردن، تکریم و بزرگ داشتن دیگران است و در حالت «یَجِلُّ» به معنای بزرگ شدن، سالخورده شدن یا به مقام عظمت رسیدن به کار میرود.
باید توجه داشت که این صیغه خاص (یجل) به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، هرچند که همخانوادههای مشهور آن مانند «ذو الجلال» بارها در کتاب آسمانی ذکر شدهاند. همچنین نباید این واژه را با فعل قرآنی «وَجِلَتْ» (از ریشه و ج ل به معنی ترسیدن و بیمناک شدن) اشتباه گرفت.
در ادبیات فارسی و حل جدول، این کلمه به عنوان یک ساختار سه حرفی عربی مطرح میشود که به مفاهیمی چون احترام وافر، گرامیداشت و باشکوه شدن اشاره دارد و واژههایی نظیر جلال، جلیل، مجلل و تجلیل با آن همخانواده هستند.