یعنی چه
مرجان در زبان فارسی به دو معنی عمده به کار میرود؛ نخست جانوری است استوانهای از رده کیسهتنان که به صورت دستهجمعی در دریاهای گرم زندگی میکند و اسکلت سخت و آهکی آن (معمولاً سرخرنگ) در طلاسازی و جواهرسازی کاربرد دارد. دوم، در برخی واژهنامههای کهن، به مرواریدهای بسیار ریز و خرد نیز مرجان گفته شده است.
ریشه
این واژه از زبان عربی (از ریشه مَرَجَ) وارد فارسی شده است. البته برخی زبانشناسان معتقدند این کلمه از طریق زبان سریانی (Margān) به عربی راه یافته و با واژه یونانی Margarites به معنی مروارید همریشه و مشترک است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ واژه مرجان یک کلمه ۵ حرفی است. از مترادفهای کهن آن که در جدولها کاربرد فراوان دارند میتوان به «بسد»، «بستام» و «قورال» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این توده آهکی دریایی و جانور سازنده آن از واژه Coral استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این واژه با تلفظی بسیار نزدیک به فارسی به صورت Mercan نوشته و خوانده میشود.
نماد چیست
مرجان در فرهنگهای مختلف جهان نماد زیبایی، ظرافت در عین سرسختی، اصالت و پاکی به دلیل خاستگاه دریاییاش است. در ادبیات کلاسیک فارسی نیز رنگ سرخ مرجان (یا همان بسد) همواره نماد و استعارهای برای سرخی و ظرافت لب معشوق بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل مرجان
واژه مرجان کاربرد ویژهای نیز در فرهنگ اسلامی دارد و ۳ بار در سوره الرحمن قرآن کریم آمده است. در آیات این سوره، مرجان در کنار لؤلؤ به عنوان یکی از نعمتها و برکات دریا معرفی شده و در آیه دیگری، حوریان بهشتی در شفافیت، ظرافت و زیبایی به یاقوت و مرجان تشبیه شدهاند که مفسران آن را نشانه سپیدی پوست یا حیا و سرخی گونه دانستهاند.
در مجموع، مرجان هم به عنوان یک پدیده شگفتانگیز زیستمحیطی در اعماق دریاها و هم به عنوان یک گوهر گرانبها در جواهرسازی شناخته میشود که بار معنایی لطیف و زیبایی را در ادبیات، مذهب و فرهنگ عامه به دوش میکشد.