یعنی چه
واژه سانتوری در زبان فارسی دو کاربرد عمده دارد؛ نخست در معماری (سَنتوری) که به بخش سهگوش و پیشانی بالای درگاه یا ورودی ساختمانهای کلاسیک گفته میشود و دوم به عنوان صفت یا واژه منسوب به «سانتور»، موجود اساطیری یونان باستان با تن اسب و سر انسان.
تلفظ
این واژه بسته به معنای مدنظر به دو صورت تلفظ میشود: در اصطلاح معماری به صورت سَنتوری (با فتحه روی سین) و در بحث اساطیری یا وامواژههای غربی به صورت سانتوری تلفظ میگردد.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً خود «سانتوری» با تعداد ۷ حرف است که معمولاً به عنوان پیشانی ساختمان یا اصطلاح معماری کلاسیک از آن یاد میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بخش معماری از واژه Pediment و برای اشاره به موجود افسانهای نیمه اسب از Centaur استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح معماری آن را «جبهة المبنى» یا همان تعریبشده «سنتوري» مینامند و در بخش اساطیر و نجوم به آن «قنطورس» میگویند.
به فارسی
این کلمه ریشه اصیل فارسی ندارد و یک وامواژه است. در فارسی به بخش معماری آن «پیشانی ساختمان» یا «سهگوش بالای درگاه» میگویند که به دلیل شباهت ظاهری به ساز موسیقی سنتور، در زبان عامه به این نام خوانده شده است.
نماد چیست
در حوزه معماری، سنتوری نماد عظمت، توازن و اصالت سبک کلاسیک یونانی و رومی است. در بخش اساطیری (سانتور)، نماد دوگانگی وجود انسان و تضاد میان بخش حیوانی و غریزی با بخش عقلانی و انسانی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل سانتوری
واژه «سانتوری» در زبان فارسی به عنوان یک کلمه مستقل و اصیل وجود ندارد، بلکه یک وامواژه فرنگی است که عمدتاً در دو حوزه کاربرد دارد. کاربرد اول و رایجتر آن در معماری کلاسیک است که به سازه یا پیشآمدگی مثلثیشکل بالای درگاهها و پنجرهها گفته میشود و در فارسی به دلیل شباهت ظاهری به ساز موسیقی سنتور، به این نام خوانده میشود. کاربرد دوم آن به عنوان صفت یا منسوب به «سانتور»، موجود افسانهای یونان باستان با بالاتنه انسان و پایینتنه اسب است.
گاهی ممکن است این کلمه به اشتباه با ساز موسیقی «سنتور» یا اصطلاح عرفانی آیین بودیسم ذن یعنی «ساتوری» (به معنی اشراق ناگهانی و بیداری) که با مفهوم یقظه در عرفان اسلامی شباهت دارد، اشتباه گرفته شود. بنابراین شناخت دقیق ریشه کلمه به درک بهتر معنای آن در متن کمک میکند.