یعنی چه
واژه بوجور در زبان فارسی معیار ریشه ندارد؛ بلکه یک کلمه قرضی و گویشی است. در زبان ترکی از ترکیب «Bu» (این) و «جور» ساخته شده و به معنی «اینگونه» است. در گویش گیلکی نیز به معنای «بالا» یا «فراز» در برابر واژه «بیجیر» (پایین) به کار میرود.
تلفظ
این کلمه بسته به کاربرد آن در دو گویش متفاوت تلفظ میشود. در زبان ترکی به صورت Bujur با ضمه روی هر دو حرف ب و ج، و در زبان گیلکی به صورت Bújór تلفظ میگردد.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، اگر به عنوان راهنما عبارت «اینطور به زبان ترکی» یا «بالا به گویش گیلکی» آمده باشد، پاسخ دقیق آن واژه ۵ حرفی «بوجور» است.
به انگلیسی
با توجه به دوگانه بودن ریشه و معنی این واژه، در کاربرد ترکی معادلهای مربوط به روش و اشاره، و در کاربرد گیلکی معادلهای مربوط به جهت و مکان در انگلیسی برای آن استفاده میشود.
به ترکی
این کلمه خود ریشه در آواشناسی ترکی آذربایجانی دارد که از واژه اشاره ترکی به همراه واژه دخیل فارسی ساخته شده است. در ترکی استانبولی برای رساندن این مفهوم از کلمات بویله یا بو شکلده استفاده میکنند.
به فارسی
چون این کلمه واژهای اصیل در فارسی معیار نیست، برای برگرداندن آن به فارسی روان با توجه به سیاق کلام، از واژههای اشاره به کیفیت (مانند اینگونه) یا کلمات جهتدهی مکانی (مانند سمت بالا) استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بوجور
واژه «بوجور» از کلمات عامیانه، گویشی و قرضی در فضای زبانی ایران است که در زبان فارسی معیار ریشه اصیل ندارد. این کلمه دو کاربرد و معنای کاملاً متفاوت و مستقل در دو منطقه جغرافیایی مختلف دارد؛ در زبان ترکی (آذربایجانی) به عنوان یک صفت یا قید اشاره به معنی «اینطور»، «به این شکل» و «اینچنین» به کار میرود که متضاد آن «اوجور» (آنطور) است.
از سوی دیگر، در گویش گیلکی در شمال ایران، «بوجور» یک قید مکان به معنای «بالا» یا «سمت بالا» است که دقیقاً در مقابل واژه «بیجیر» به معنی پایین یا فرود قرار میگیرد. بنابراین معنای دقیق آن کاملاً به بستر زبانی و قومیتی که کلمه در آن به کار رفته بستگی دارد.
در جداول کلمات متقاطع و لغتنامههای عامیانه، این کلمه به عنوان یک واژه ۵ حرفی شناخته میشود. شناخت اینگونه کلمات به درک بهتر تعاملات زبانی و فرهنگی میان زبان فارسی و سایر زبانها و گویشهای رایج در فلات ایران کمک میکند.