یعنی چه
واژه «عکرمه» یک اسم خاص (عَلَم) با ریشه عربی است که از نظر ظاهری مؤنث لفظی اما برای نامگذاری مردان (مذکر معنایی) به کار میرود. در کتابهای لغت اصیل عربی مانند لسانالعرب، معنای اصلی و دقیق این کلمه «مادهکبوتر» ذکر شده است. این واژه گاهی به مفهوم تراکم و انبوهی جمعیت نیز اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه به صورت عِکْرِمَه (‘Ekremah) تلفظ میشود؛ یعنی حرف اول (ع) دارای کسره، حرف دوم (ک) ساکن، حرف سوم (ر) دارای کسره و حرف چهارم (م) دارای فتحه است و در پایان به های بیان حرکت ختم میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، اگر طراح سوال معنای لغوی آن یا نام فرزند ابیجهل را بخواهد، پاسخ ۵ حرفی خودِ کلمه «عکرمة» (یا عکرمه) است.
به انگلیسی
برای نگارش این نام خاص در زبان انگلیسی از صورتهای تکهنویسی Ikrimah یا Ikrima استفاده میشود. در صورت نیاز به ترجمه معنای لغوی آن، عبارت Female pigeon به کار میرود.
به عربی
این کلمه اصالتاً عربی است و در این زبان به عنوان نامی کهن شناخته میشود که ریشه آن به ثلاثی مجرد (عکر) بازمیگردد.
به فارسی
دقیقترین برگردان و معادل معنایی این واژه در زبان فارسی «مادهکبوتر» یا «کبوتر ماده» است.
نماد چیست
در فرهنگ و تاریخ اسلامی، این واژه یادآور دو شخصیت برجسته است؛ نخست «عکرمة بن ابیجهل» که نماد تحول عمیق، بازگشت از مسیر نادرست و شجاعت در دفاع از عقیده جدید پس از فتح مکه است. شخصیت دوم «عکرمه بربری» شاگرد نامدار ابنعباس است که نماد دانش، حافظه قوی و تخصص در تفسیر قرآن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل عکرمة
واژه «عکرمه» از نامهای کهن و اصیل عربی است که علیرغم داشتن ظاهر و ساختار مؤنث، در تاریخ همواره به عنوان نام کوچک برای مردان استفاده شده است. این کلمه در ریشهشناسی لغوی خود به معنای مادهکبوتر یا تراکم جمعیت است، اما شهرت اصلی آن به دلیل کاربردهای صریح تاریخی در صدر اسلام است.
بزرگترین بستر شناخت این کلمه، سرگذشت عکرمه بن ابیجهل است که سیر زندگی او از دشمنی سرسختانه با اسلام تا جانفشانی در جنگ یرموک، این نام را به نمادی از دگرگونی روحی تبدیل کرد. همچنین حضور عکرمه بربری در نسل تابعین، بعد علمی و تفسیری به این واژه بخشیده است. این کلمه در متن قرآن کریم ذکر نشده است.