یعنی چه
این واژه یک ترکیب قیدی-حرفاضافهای (بـ + تعصب) است و به معنای انجام دادن کاری یا باور داشتن به چیزی از روی سختگیری شدید، خشکاندیشی، غیرت کورکورانه و بدون منطق است؛ به طوری که فرد حاضر به پذیرش هیچگونه استدلال یا نظر مخالف دیگری نباشد.
تلفظ
تلفظ این کلمه به صورت مکسور در حرف اول، مفتوح در حرف دوم و سوم، و مشدد و مضموم در حرف چهارم است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد و معادل کلماتی چون متعصبانه یا خشکاندیشانه است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم قیدی این واژه از کلماتی که نشاندهنده افراطگرایی و عدم تحمل نظر دیگران است استفاده میشود.
به عربی
ریشه این واژه عربی (ع-ص-ب) است و در زبان عربی نیز به همین صورت یا به شکل تنویندار به عنوان قید به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عبارتهایی چون جانبداری کورکورانه، قشریمسلکانه و از روی سختگیری است.
جمعبندی و توضیح کامل بتعصب
واژه «بتعصب» در حقیقت یک ترکیب قیدی ساختاری است که از حرف اضافه «بـ» و اسم مصدر «تعصب» تشکیل شده است. این واژه به صورت مستقل در لغتنامههای اصیل ثبت نشده و باید آن را بر اساس ریشه اصلیاش یعنی «عصب» تحلیل کرد که در باب تفعل به معنای حمایت کورکورانه و شدید از یک گروه، مذهب یا تفکر خاص است.
از نظر معنایی، این کلمه بار منفی دارد و نشاندهنده نوعی خشکاندیشی و پافشاری بدون منطق است که متضاد مفاهیمی چون منصفانه، روشنفکرانه و با تسامح قرار میگیرد. اگرچه خود این لفظ در قرآن عیناً نیامده، اما مفهوم آن در قالب واژههایی چون «حَمِیَّة الجاهلیة» به شدت نکوهش شده است.