یعنی چه
عبارت «مرد حاذق» برای توصیف مردی به کار میرود که در یک رشته، فن یا تخصص (بهویژه در علوم سنتی، طبابت و صنعتگری) به مرتبهٔ بالایی از مهارت، دانایی و تجربه رسیده باشد و کارهایش را با دقت و استادی فراوان انجام دهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت مَردِ حازِق (marde hāzeq) است. واژهٔ حاذق با حرف «ذ» نوشته میشود اما در زبان فارسی مانند «ز» تلفظ میگردد.
در جدول
پاسخ دقیق برای معماهای جدول کلمات متقاطع با عنوان «مرد حاذق»، خودِ عبارت «مرد حاذق» با ۷ حرف است. همچنین واژههایی چون ماهر، کاردان و زبردست نیز میتوانند به عنوان گزینههای جانبی مطرح شوند.
به فارسی
برابرهای فارسی و سره برای واژهٔ حاذق شامل کلماتی چون کاردان، زبردست، چیره دست، هوشمند، کارآزموده، مجرب و استاد است که همگی مفهوم مهارتِ عملی بالا را میرسانند.
در قرآن
بررسی منابع قرآنی نشان میدهد که واژهٔ «حاذق» و همچنین مشتقات ریشهٔ عربی آن یعنی «ح ذ ق» در متن قرآن کریم وجود ندارند و اصطلاحی قرآنی به شمار نمیآید.
نماد چیست
این کلمه نماد مادی یا اسطورهای ثبتشدهای ندارد؛ اما در ادبیات و فرهنگ عامهٔ فارسی، تعبیر «حاذق» به طور سنتی و کنایی، به عنوان نمادی از پزشکان، طبیبان و حکیمان باذکاوت، چیره دست و نجاتبخش (مسیحادم) به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مرد حاذق
عبارت «مرد حاذق» ترکیبی وصفی است که از یک واژهٔ فارسی (مرد) و یک واژهٔ وامگرفتهشده از ریشهٔ عربی «ح ذ ق» (حاذق) تشکیل شده است. این اصطلاح در زبان و ادبیات فارسی برای ستایش و توصیف مردانی به کار میرود که در حرفه، هنر، صنعت یا علم خود (بهویژه طبابت) به بالاترین درجاتِ استادکاری، تیزهوشی و چیرهدستی رسیده باشند.
از نظر معنایی، متضاد این کلمه واژههایی مانند ناشی، نابلد و بیتجربه هستند. اگرچه ریشهٔ کلمهٔ حاذق عربی است، اما ترکیب آن به صورت «مرد حاذق» یک اصطلاح کاملاً کاربردی در متون متأخر و زبان روزمرهٔ فارسی است که برای نشان دادن اعتماد به تخصص و دانایی بالای یک فرد استفاده میشود.