یعنی چه
دال با هسته توخالی یک المان سازهای پیش-تنیده و پیشساخته بتنی است که در اجرای سقف و کف ساختمانها و پلها به کار میرود. وجود حفرههای طولی در ساختار داخلی این قطعه باعث میشود که بدون کاهش مقاومت باربری، وزن مرده سازه به طور چشمگیری کاهش یابد.
تلفظ
این عبارت به صورت «دال (dāl) با (bā) هسته (haste-ye) توخالی (tow-khāli)» قرائت میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً «دال با هسته توخالی» با ۱۵ حرف است. گزینههای جایگزین و کوتاهتر آن شامل «دال مجوف» یا «هولوکور» میشود.
به انگلیسی
در مهندسی بینالمللی این قطعه با عنوان Hollow Core Slab شناخته میشود. در زبان عربی به آن بلاطة أساسية مفرغة و در ترکی Boşluklu döşeme میگویند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و کاربردی این اصطلاح در مهندسی عمران ایران شامل دال مجوف، دال توخالی، سقف هولوکور و پانل مجوف بتنی است. متضاد آن دال توپر یا دال صلب (Solid Slab) نام دارد. واژههای دال، هسته، مجوف و خالی همخانوادههای آن هستند و ریشه واژه دال از ترکی به معنی شاخه گرفته شده است.
نماد چیست
در نقشهها و نقشههای اجرایی مهندسی سازه، این نوع دال بتنی را با علامت اختصاری HCS نمایش میدهند یا از یک نماد گرافیکی مستطیلی که حاوی چند دایره توخالی در درون خود است، استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل دال با هسته توخالی
دال با هسته توخالی که در ادبیات مهندسی عمران و ساختوساز بیشتر با نام «سقف هولوکور» یا «دال مجوف» شناخته میشود، یکی از دستاوردهای نوین در فناوری بتنهای پیشساخته است. تولید این قطعات به صورت پیش-تنیده در کارخانه انجام میشود و وجود کانالها یا حفرههای طولی در مرکز آن، بدون آسیب زدن به ظرفیت خمشی و مقاومت نهایی سازه، بخش زیادی از بتن ناکارآمد وسط مقطع را حذف میکند.
استفاده از این دالها سرعت اجرای پروژهها را به شدت بالا میبرد، چرا که نیاز به قالببندی و شمعبندی در محل کارگاه را از بین میبرد. همچنین به دلیل کاهش وزن مرده سقف، بار وارده بر ستونها و فونداسیون کمتر شده و در نتیجه سازه در برابر زلزله رفتار بهتری از خود نشان میدهد.
از نظر ریشهشناسی، این اصطلاح ترکیبی از واژه ترکی «دال» (به معنی اتکا یا شاخه) و صفتهای فارسی «هسته» و «توخالی» است. این عبارت یک ترکیب فنی و معاصر به شمار میرود و به همین دلیل کاربرد یا سابقهای در متون کهن یا قرآن ندارد. در نقشههای مهندسی نیز به سادگی با علامت HCS متمایز میشود.