یعنی چه
تغله (یا تغلا) در لغتنامههای کهن و متون طب سنتی به حالت شدت عطش، التهاب درون، و بیقراری و اضطرابی کلمه میشود که بهویژه در اثر بیماری و تب شدید به بیمار دست میدهد. این واژه کلاسیک است و نباید با واژه عامیانه «تقلا» اشتباه گرفته شود.
تلفظ
این واژه به صورت «تَغْلَه» (تَغْ لَ / تَغْ لِ) یا «تَغْلا» تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۴ حرف دارد. همچنین ممکن است به صورت «تغلا» نیز مطرح شود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم دقیق این واژه در زبان انگلیسی از عباراتی که نشاندهنده تشنگی مفرط یا بیقراری ناشی از تب شدید هستند استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه در ساختارهای وامگرفته از زبان عربی دارد و واژه «الغلة» دقیقاً هممعنای حرارت درون و تشنگی شدید آن است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل تفتگی، سوزش درون، التهاب، بیقراری جسمی و تشنگی مفرط است که در متون کهن به جای یکدیگر به کار رفتهاند.
نماد چیست
در ادبیات کهن فارسی و متون عرفانی-طبی، واژه تغله به عنوان نمادی از سوختن در تب عشق، اشتیاق بیحد، و التهاب و بیقراری عمیق روحی و جسمی کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل تغله
واژه «تغله» یا «تغلا» از لغات نادر و کهن در فرهنگهای فارسی مانند لغتنامه دهخدا و ناظمالاطباء است. این واژه دلالت بر حالت بحرانی بیمار تبدار دارد که دچار عطش مفرط، سوزش درون و اضطراب شدید شده است. در ریشهشناسی، این کلمه با واژه پهلوی «غله» به معنی اضطراب پیوند دارد.
نکته بسیار مهم در بررسی این کلمه، تمایز املایی و معنایی آن با واژه روزمره و عامیانه «تقلا» است. در حالی که تقلا (مشتق از تقلب عربی) به معنای کوشش و جانکندن برای رسیدن به هدفی است، «تغله» کاملاً به معنای التهاب جسمی و تشنگی شدید است. همچنین در برخی گویشها مانند گویش مازندرانی، این واژه کاربرد محلی متفاوتی (مانند بستهای آهنی چرخ آبدنگ) پیدا کرده است.