یعنی چه
روزه وصال به معنای متصل کردن دو یا چند روز روزهداری بدون خوردن و آشامیدن در فاصله میان آنها (هنگام مغرب و شب) است. در فقه اسلامی، این نوع روزه برای امت حرام یا شدیداً مکروه دانسته شده و از ویژگیهای اختصاصی پیامبر اکرم (ص) به شمار میرفته است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «روزه» (با کسره اضافه) و «وِصال» (با کسره واو) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، به روزهای که فرد شب را نیز به روزه روز بعد وصل میکند و افطار نمیکند، «روزه وصال» یا «صوم الوصال» میگویند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و اسلامی برای اشاره به این نوع روزهداری پیوسته از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در منابع فقهی و روایی عربی، این عمل را اصطلاحاً «صوم الوصال» یا «مواصلة الصیام» مینامند.
به فارسی
معادلهای فارسی این ترکیب فقهی شامل «روزه پیوسته» و «روزه متصل» است که نشاندهنده پیوستگی زمان روزه در شب و روز است.
در قرآن
خود عبارت «روزه وصال» در متن قرآن نیامده است؛ اما فقها برای اثبات حرمت یا کراهت شدید آن به آیه ۱۸۷ سوره بقره استناد میکنند؛ آنجا که میفرماید: «ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّیَامَ إِلَى اللَّیْلِ» (سپس روزه را تا شب به اتمام برسانید). طبق این آیه، مرز روزه شرعی پایان روز است و امتداد دادن نیت روزه به شب، خروج از فرمان الهی محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل روزه وصال
روزه وصال یک اصطلاح فقهی، روایی و ادبی است که به نوعی روزهداری خاص اشاره دارد. در این شیوه، فرد روزهدار با حلول مغرب افطار نمیکند و امساک از خوردن و آشامیدن را به طور پیوسته تا سحرگاه یا شب روز بعد ادامه میدهد. بر اساس احادیث و فتاوای فقهای شیعه و اهلسنت، این کار برای عموم مسلمانان حرام یا مکروه است و مشروعیت آن تنها جزو ویژگیهای اختصاصی پیامبر اسلام (ص) بوده است.
از نظر استناد قرآنی، فقها به آیه ۱۸۷ سوره بقره تمسک میجویند که پایان زمان روزه را «لیل» (شب) اعلام کرده است؛ بنابراین ادامه دادن روزه در دل شب نوعی بدعت و خروج از حدود شرعی تلقی میشود. در ادبیات عرفانی، این اصطلاح فراتر از حکم فقهی، نمادی از ریاضت شدید، استغراق کامل در یاد حق و بینیازی از مادیات به واسطه ارتزاق از مائدههای معنوی است.