یعنی چه
این کلمه یک عبارت شبهجمله (صوت) در زبان فارسی است و زمانی به کار میرود که فرد میخواهد تکریم و قبول بیچونوچرای سخن یا خواهش مخاطب را نشان دهد؛ کنایه از اینکه امر شما آنقدر عزیز است که بر روی چشمان من جای دارد.
تلفظ
این واژه به صورت فتحة بر روی حرف «ب» و «چ» یعنی بَر-چَشم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «اطاعت میشود»، «فرمانبردارم» یا «روی چشم» استفاده میشود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به لحن گفتار، میتوان از معادلهای فوق برای رساندن مفهوم قبول صمیمانه دستور استفاده کرد.
به عربی
عبارت «على عيني» در زبان عامیانه عربی دقیقترین معادل برای روی چشم و برچشم است.
در قرآن
واژه «برچشم» یک اصطلاح کاملاً فارسی و برخاسته از فرهنگ ایرانی است و در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال مفهوم اطاعت و فرمانبرداری در قرآن با عباراتی نظیر «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» (شنیدیم و اطاعت کردیم) بیان شده است.
نماد چیست
این کلمه نمادی از ادب اصیل ایرانی و تکریم مخاطب است. در ادبیات کلاسیک، قرار دادن دست بر روی چشم هنگام گفتن این عبارت، به عنوان یک نماد فیزیکی از تسلیم بزرگوارانه و پذیرا بودن فرمان رواج داشته است.
جمعبندی و توضیح کامل برچشم
واژه فارسی «برچشم» یا «بهچشم» از اصطلاحات اصیل و پرکاربرد در فرهنگ تعارف و ادب ایرانی است. این کلمه که از ترکیب حرف اضافه «بر» و اسم «چشم» ساخته شده، به عنوان یک شبهجمله برای اعلام وفاداری، فرمانبرداری و قبول صمیمانه یک درخواست به کار میرود و ارزش بالای سخن مخاطب را نشان میدهد.
از نظر معنایی، مترادفهایی همچون طاعت، فرمانبردارم و روی چشم دارد و در زبانهای دیگر مانند عربی با «علی عینی» و در انگلیسی با عباراتی چون «With pleasure» همپوشانی دارد. این کلمه به دلیل ساختار کاملاً فارسی خود در قرآن نیامده، هرچند مفهومِ پذیرش آن با روح عبارات قرآنی همخوانی دارد.