یعنی چه
واژهٔ «عالیقدر» (یا عالیقدر) یکی از صفتهای ترکیبی و محترمانه در زبان فارسی است. این صفت معمولاً برای ابراز احترام شدید به مقامات، بزرگان یا افراد شریف به کار میرود و به کسی اشاره دارد که دارای منزلت، جایگاه رفیع و بزرگواری اخلاقی یا اجتماعی است.
تلفظ
این واژه از دو بخش «عالی» (با مصوت بلند آ) و «قدر» (با فتح ق و سکون د و ر) ترکیب شده و به صورت روان و سرهم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «بلندپایه» یا «دارای منزلت زیاد»، کلمهٔ ۷ حرفی «عالیقدر» به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این واژه در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که نشاندهنده رتبه بالا، تقدس یا احترام فراوان هستند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبات وصفی مشابه که بر عظمت منزلت و رفعت جایگاه دلالت دارند، برای معادلسازی استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل واژگانی چون جلیلالقدر، والامقام، رفیعالمرتبه، شریف، محترم و بزرگوار است. در مقابل، واژههایی مانند فرومایه، دونپایه و بیمقدار به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل عالیقدر
واژهٔ «عالیقدر» یک ترکیب وصفی مرکب در زبان فارسی است که از ادغام دو کلمهٔ عربی «عالی» (به معنی بلند و برتر) و «قدر» (به معنی ارزش و منزلت) شکل گرفته است. این صفت در ادبیات رسمی، مکاتبات محترمانه و گفتگوهای پرابهت برای بزرگداشت شخصیتهای برجسته، حاکمان، بزرگان دین یا هر فردی که از نظر اخلاقی و اجتماعی جایگاه رفیعی دارد، به کار میرود.
اگرچه این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما ریشههای سازندهٔ آن یعنی «عالی» و «قدر» بارها با مفاهیم عظمت، سنجش و برتری در آیات الهی ذکر شدهاند. از نظر فرهنگی نیز این واژه نمادی از تجسم ارزشهای والای انسانی، اصالت اخلاقی و اعتبار معنوی در جامعه به شمار میرود و نقطهٔ مقابل صفات پستی چون فرومایگی و دونپایگی است.