معنی
این واژه به ویژگی هر امر، حادثه، یا بلایی (مانند اعتیاد یا جنگ) اشاره دارد که باعث نابودی، ویرانی و از بین رفتن کامل خانه، کاشانه، اموال و شیرازه خانواده میشود.
یعنی چه
در اصل به معنای برباددهنده یا آتشزنندهٔ دارایی و خانواده است. واژه «خانمان» از ترکیب «خان» (خانه) و «مان» (اثاث و اسباب خانه) ساخته شده و کل اسباب زندگی و اهل آن را شامل میشود.
مترادف
واژههایی که مفهوم نابودکنندگی عمیق و ریشهای زندگی را میرسانند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «خامُون سوز» نیز در زبان عامیانه شنیده میشود اما شکل رسمی آن خا-نِ-مان-سوز است.
در جدول
این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحان جدول در مواجهه با راهنمای «بلا یا مصیبت ویرانکننده خانواده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در فضای درگیریهای داخلی و شدید نیز گاهی از واژه Internecine استفاده میشود.
به ترکی
عبارت اول معنای عمومی ویرانگری و عبارت دوم دقیقاً مفهوم مجازی ویرانی کانون خانواده را افاده میکند.
جمعبندی و توضیح کامل خانمان سوز
واژه «خانمانسوز» یک صفت فاعلی مرکب مرخم در زبان فارسی است که از ترکیب «خان» به معنای خانه، «مان» به معنای اسباب و اثاثیه، و بن مضارع «سوز» از مصدر سوختن تشکیل شده است. این اصطلاح از نظر لغوی به معنای آتش زدن و برباد دادن تمام دارایی و اهل خانه است و در ادبیات فارسی برای توصیف بلایا یا رفتارهایی به کار میرود که بنیان یک زندگی را به کلی از بین میبرند.
در ادبیات معاصر و فرهنگ اجتماعی ایران، این واژه بیش از هر چیز به عنوان صفت نمادین برای «اعتیاد» (بلای خانمانسوز) به کار میرود. همچنین پدیدههای شومی مثل جنگ، فقر شدید، یا سقوط اخلاقی که میتوانند کانون گرم خانواده را متلاشی کرده و شیرازه زندگی را از هم بپاشند، با این صفت توصیف میشوند.