یعنی چه
دانهها، جوشها یا بثورات ریز و قرمزی هستند که به دلیل گرمای هوا، تعریق زیاد، انسداد مجاری عرق یا خوردن غذاهایی با طبع گرم (در طب سنتی) روی پوست بدن (بهویژه گردن، زیر بغل و کشاله ران) ظاهر میشوند و معمولاً با خارش و سوزش همراهاند. این واژه یک اصطلاح معمولی و کلاسیک در فرهنگ عامه و طب سنتی ایران است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «گَ رْ مِ د ا نِ ه» (gar-mi dā-neh) است که از ترکیب دو واژهٔ «گرمی» و «دانه» ساخته شده است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «گرمی دانه» دقیقاً ۸ حرف دارد. معادلهای دیگر آن مانند عرقسوز یا گردمانه نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این عارضه از اصطلاحات عامیانه Heat rash یا Prickly heat و در مراجع پزشکی از واژهٔ تخصصی Miliaria استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی عامیانه به ویژه در مناطقی مانند مصر و شام به آن «حامول النیل» میگویند و در اصطلاحات پزشکی مدرن عربی از «الطفح الجلدي الحراري» استفاده میشود.
به فارسی
این واژه کاملاً فارسی و مرکب است (گرمی + دانه). در لغتنامههای کهن مانند دهخدا، شکل قلبشدهٔ آن به صورت «گردمانه» نیز ضبط شده است. امروزه مردم بیشتر از اصطلاحات «عرقسوز» یا «جوشِ گرمی» استفاده میکنند.
نماد چیست
این واژه کاربرد نمادین در هنر، اساطیر یا ادبیات ندارد و صرفاً یک اصطلاح توصیفی پزشکی و عامیانه است. در فرهنگ عامه و طب سنتی، بروز آن به عنوان نشانهای از غلبه حرارت، گرمی مزاج یا افزایش خلط صفرا در بدن تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل گرمی دانه
«گرمی دانه» که امروزه در گفتار روزمره بیشتر به نامهای «عرقسوز» یا «جوش گرمی» شناخته میشود، یک واژهٔ اصیل و مرکب فارسی است. این اصطلاح برای توصیف بثورات و دانههای ریز و قرمزی به کار میرود که در اثر گرمای شدید، تعریق فراوان و انسداد منافذ عرق روی پوست بدن (بهویژه در نواحی چینخورده مثل گردن و زیر بغل) ایجاد میشوند و با سوزش و خارش همراهاند.
در طب سنتی ایران، بروز گرمی دانه را نشانهٔ غلبه حرارت درون یا افزایش خلط صفرا میدانند که معمولاً با مصرف خوراکیهایی با طبع سرد یا خنک کردن پوست تسکین مییابد. در لغتنامههای کهن مانند دهخدا، این واژه به صورت «گردمانه» نیز ضبط شده است.
از نظر علمی و پزشکی مدرن، این عارضه «راش گرمایی» یا Miliaria نام دارد که در زبان انگلیسی به صورت عمومی Heat rash و در زبان عربی الطفح الحراري یا حامول النیل خوانده میشود. این کلمه فاقد ریشه یا کاربرد در قرآن کریم بوده و صرفاً یک واژه توصیفی در حوزه سلامت و فرهنگ عامه است.