یعنی چه
عبارت «الف لام م» (الم) یکی از مشهورترین نمونههای حروف مقطعه یا فواتح السور در قرآن است. از نظر ظاهری، نام سه حرف از الفبای عربی است، اما از بعد تفسیری، معنای ظاهری حرکتی ندارد و مفسران آن را رمزی مکتوم میان خداوند و پیامبر اکرم (ص)، نامی از نامهای خدا یا نشانهای از اسرار الهی میدانند.
تلفظ
این عبارت به صورت حروف جدا از هم و با کشش لازم در تجوید قرائت میشود: «الف، لام، میم».
به انگلیسی
در منابع انگلیسی برای اشاره به این عبارت از آوانگاری مستقیم یا اصطلاح حروف گسسته استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به همین صورت مکتوب و در دسته فواتح السور شناخته میشود.
به فارسی
معادل مستقیمی در زبان فارسی قرون وسطی یا مدرن ندارد، چرا که یک اصطلاح خاص قرآنی است و معمولاً به همان صورت «حروف مقطعه» یا «حروف گسسته» ترجمه و شناخته میشود.
در قرآن
این عبارت دقیقاً در آغاز ۶ سوره از قرآن کریم قرار گرفته است: سوره بقره، سوره آل عمران، سوره عنکبوت، سوره روم، سوره لقمان و سوره سجده.
نماد چیست
«الف لام م» نمادی از اعجاز بیانی و ساختاری قرآن است؛ به این معنا که خداوند این کتاب عظیم را از همین حروف سادهٔ الفبا آفریده که بشر از آوردن مثل آن عاجز است. همچنین این واژه نمادی از علم غیب و حقایق پنهان مفسرناپذیر مادی است.
جمعبندی و توضیح کامل الف لام م
عبارت «الف لام م» که در مطلع برخی از مهمترین سورههای قرآن کریم مانند بقره و آلعمران قرار دارد، بارزترین نمونه از حروف مقطعه یا فواتحالسور است. این حروف که به صورت مجزا قرائت میشوند، از دیرباز توجه مفسران، دانشمندان و پژوهشگران علوم قرآنی را به خود جلب کردهاند. در حالی که معنای لغوی آن صرفاً نام سه حرف الفباست، معنای باطنی آن به عنوان یکی از اسرار الهی و رموز میان فرستنده و گیرنده وحی تلقی میشود.
بسیاری از مفسران بزرگ معتقدند که آوردن این حروف در آغاز سورهها، به رخ کشیدن اعجاز بیهمتای قرآن است؛ خداوند با به کارگیری حروف سادهای که در دسترس همه زبانآوران عرب بوده، کلامی چنان ژرف و محکم آفریده که هیچکس توانایی همآوردی با آن را ندارد. از این رو، «الف لام م» علاوه بر ارزش هدایتی و ساختاری، نمادی عمیق از علم بیکران الهی و ناتوانی بشر در درک تمام و کمال وحی است.