یعنی چه
ترکیب «بن خثعم» (یا بنو خثعم) در لغت از دو بخش تشکیل شده است؛ «بن» به معنای پسر یا فرزند و «خثعم» که در لغت به معنای «شیر بیشه» یا «مردی با چهره درهمکشیده بدون ترشرویی» است. در اصطلاح تاریخی، این عبارت به یک قبیله بزرگ و جنگجو از اعراب قحطانی و عدنانی اشاره دارد که در مناطق کوهستانی بین یمن و حجاز سکونت داشتند.
تلفظ
این عبارت به صورت «بَن خَثْ عَم» تلفظ میشود. واژه خثعم دارای فتحتین بر روی حروف خاء و ثاء و سکون روی حرف عین است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و مسابقات فرهنگی، پاسخ این واژه با تعداد ۶ حرف، «بن خثعم» است که به عنوان یکی از قبایل صدر اسلام یا همپیمانان تاریخی شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون تاریخی و آکادمیک انگلیسی، برای اشاره به این قبیله و فرزندان آن از عبارات Banu Khath'am یا Khath'am tribe استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و عبارات جایگزین برای این واژه در متون تاریخی شامل «خاندان خثعم»، «قبیله خثعم» و «خثعمیها» است. صفت نسبی آن در فارسی «خثعمی» به معنای فردی منسوب به این قبیله است.
در قرآن
عبارت «بن خثعم» در متن قرآن کریم عیناً ذکر نشده است. با این حال، در کتابهای تفسیری و تاریخ اسلام آمده است که این قبیله پیش از اسلام بت معروف «ذوالخلصه» (کعبه یمانیه) را میپرستیدند که پس از اسلام آوردن آنها، به دستور پیامبر اسلام (ص) توسط جریر بن عبدالله البجلی تخریب شد. همچنین چهرههای برجستهای نظیر اسماء بنت عمیس از این قبیله بودند.
نماد چیست
در تاریخ اعرب، بن خثعم نماد شجاعت، ایستادگی در جنگ و پایبندی شدید به پیمانها بودند. در داستان حمله ابرهه به مکه (عامالفیل)، شخصیتی به نام نفیل بن حبیب خثعمی با تمام توان قبیلهاش در برابر لشکر ابرهه ایستادگی کرد. آنها همچنین در جنگ صفین پرچم و رایحه خاص خود را داشتند.
جمعبندی و توضیح کامل بن خثعم
عبارت «بن خثعم» یا بنو خثعم اشاره به یکی از قبایل بزرگ، کهن و تاثیرگذار عرب در دوران جاهلیت و صدر اسلام دارد که در منطقه عسیر امروزی (بین یمن و حجاز) سکونت داشتند. ریشه لغوی خثعم به معنای شیر بیشه است و وجه تسمیه آن به روایتی از یک پیمان قبیلهای محکم برمیگردد که در آن دست خود را به خون شتر نحر شده آغشته کردند (تخثعموا بالدم).
این قبیله هرچند در متن خود قرآن نامی ندارند، اما نقش پررنگی در رویدادهای صدر اسلام، تخریب بتکده ذوالخلصه و همراهی با پیامبر اکرم (ص) داشتند. مشاهیر بزرگی همچون اسماء بنت عمیس (همسر جعفر طیار، ابوبکر و سپس امام علی ع) به این خاندان منسوب هستند و در فرهنگ تاریخی عرب از آنها به عنوان نماد وفاداری به عهد و شجاعت یاد میشود.