یعنی چه
این کلمه در اصل استعاره از حرکت چپ و راست کردن غربال (الک) برای پاک کردن غلات است. در اصطلاح عامیانه و لغتنامهها، به معنی حرکت پیاپی و تکاندادن قسمت تحتانی بدن، قر کمر، رقص کمر، ناز، غمزده و ادا و اطوار به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح و عامیانه این واژه «غَربیلِه» است که ساختاری کاملاً فارسی و عامیانه دارد و مأخوذ از کلمه غربیل است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه غربیله دقیقاً ۶ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخ برای طنازی، قر کمر یا ادا و اطوار طراحان جدول مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت فیزیکی در بافت رقص و حرکات موزون، از واژههای فوق استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای این واژه شامل قر، غَمزه، عِشوه، اَدا و اَطوار هستند. از نظر مفهومی میتوان واژههایی چون سکون یا وقار را به عنوان متضاد نزدیک به آن دانست. همخانوادههای آن نیز غربال، غربیل، مِغربل و غربله کردن هستند.
نماد چیست
کلمه غربیله نماد آیین، اسطوره یا مفهوم خاصی در فرهنگ رسمی نیست؛ این کلمه صرفاً توصیفکننده یک حالت فیزیکی، رفتاری و عامیانه در رقص و طنازی است.
جمعبندی و توضیح کامل غربیله
واژه «غربیله» یک اصطلاح کاملاً عامیانه و استعاری در زبان فارسی است که ریشه در کلمه «غربال» یا «غربیل» (الک) دارد. این کلمه به دلیل شباهت فیزیکی حرکت چپ و راست کردن غربال برای بوجاری غلات، به صورت کنایهای برای تکان دادن پیاپی کمر، رقص، قر دادن و ادا و اطوار به کار رفته است.
این واژه جایگاه ویژهای در فرهنگ عامه و فولکلور ایرانی دارد؛ به طوری که در ضربالمثل معروف «نگاه به دست خاله کن، مثل خاله غربیله کن» نیز منعکس شده است که کنایه از الگوبرداری و تقلید کورکورانه از رفتار دیگران در انجام کارها دارد. از نظر ریشهشناسی، اگرچه اصل ریشه آن به واژه عربی «غربلة» برمیگردد، اما ساختار کلمه غربیله پدیدهای کاملاً فارسی و عامیانه است و در متن قرآن کریم یا متون کهن مذهبی وجود ندارد.