یعنی چه
الجومان (که نگارش دیگری از الجُمان است) در لغت به معنای دانه مروارید، لؤلؤ، دُر و گوهر است. همچنین این واژه به مهرههای درخشان نقرهای که به شکل مروارید تراشیده شدهاند و نیز به پارچههای چرمی زینتی که با خرزهای رنگارنگ برای آرایش زنان مطرز میشود، اطلاق میگردد.
تلفظ
این کلمه در اصلِ عربی با ضمهٔ جیم به صورت «اَلْجُمَان» تلفظ میشود، هرچند در برخی نگارشهای قدیمی با افزودن حرف واو به صورت «الجومان» ثبت شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه الجومان به عنوان معادل مروارید و لؤلؤ شناخته میشود و خود یک کلمه ۷ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به معنای اصلی این واژه از Pearl (به معنی مروارید) و برای معنای ثانویه آن از Silver beads استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی (از معربات) دارد و در زبان عربی فصیح به شکل «الجُمان» یا «اللؤلؤ» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه مروارید، دُر و گوهر هستند. لغتشناسانی مانند دهخدا اشاره کردهاند که این کلمه در واقع «فارسی معرّب» (عربیشده) است و احتمالا در اصل از واژه فارسی «گمان» (که در قدیم به نوعی جوهر یا لؤلؤ نیز اطلاق میشده) ریشه گرفته است.
در قرآن
کلمه الجومان یا الجمان به صورت صریح و مستقیم در متن آیات قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما به دلیل بار معنایی زیبایی که دارد، در نامگذاری کتابهای بزرگ علوم قرآنی و تفسیری کاربرد فراوانی داشته است؛ مانند کتاب معروف «الجمان فی تشبیهات القرآن» اثر ابنناقیا بغدادی.
جمعبندی و توضیح کامل الجومان
واژه «الجومان» که در واقع نگارش دیگری از واژه عربی و معرب «الجُمان» است، تجسمی از زیبایی، پاکی و درخشندگی در زبان و ادبیات است. این کلمه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای دانه مروارید، لؤلؤ و مهرههای نقرهایِ براقِ شبیه به مروارید معنا شده است و ریشههای آن به واژگان اصیل فارسی همچون «گمان» (نوعی جوهر یا لؤلؤ در قدیم) بازمیگردد.
اگرچه این واژه به طور مستقیم در متن آیات قرآن کریم ذکر نشده، اما به خاطر آهنگ دلنشین و معنای والای خود، راه خود را به متون تفصیلی و کتب علوم قرآنی باز کرده است. علاوه بر این، در احادیث اسلامی و ادبیات مذهبی، از این کلمه برای توصیف زیباییهای بینظیر و نمادین، مانند تشبیه قطرات زلال عرق پیامبر اسلام (ص) به دانههای درخشان مروارید، استفاده شده است.