یعنی چه
دهماء در اصل یک صفت عربی (مؤنث ادهم) است که به معنای سیاه، تاریک یا سبز بسیار تیره و خرم که به سیاهی بزند استفاده میشود. در کاربردهای مجاز به معنای دیگ سیاهشده، شب تاریک بیست و نهم ماه و همچنین به مفهوم جمعیت انبوه و تودهٔ مردم (دهماء الناس) به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتح دال، سکون هاء و الف ممدوده در پایان قرائت میشود: دَهْماء.
به انگلیسی
بسته به متن کلام، اگر منظور رنگ باشد از Blackish یا Dark green و اگر منظور توده مردم باشد از The masses استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشهٔ اصیل عربی دارد و از ماده (د هـ م) به معنی هجوم، تکاثف و غلبهٔ سیاهی گرفته شده است.
به فارسی
در متون کهن فارسی به عنوان وامواژه در معنای تیره و مایل به سیاه، و در ترکیبات سیاسی و اجتماعی به معنای عامهٔ مردم و بدنهٔ جامعه ترجمه میشود.
در قرآن
عین کلمهٔ «دهماء» در قرآن نیست؛ اما واژهٔ «مُدْهَامَّتَانِ» در آیه ۶۴ سوره الرحمن از همین ریشه (د ه م) است که برای توصیف دو باغ بهشتی که از شدت سرسبزی و تراکم درختان به سیاهی میزنند، استفاده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ سنتی، این کلمه نماد شادابی مطلق و نهایی گیاهان (حدیقة دهماء) است که سیراب و انباشته شدهاند. همچنین در عبارت «دهماء الناس» نمادی از جمعیت یکپارچه، عوام و تودهٔ اصلی جامعه محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دهماء
واژهٔ «دهماء» ریشه در زبان عربی دارد و در اصل برای توصیف رنگهای تیره و مایل به سیاهی که نشاندهندهٔ شدت و غلظت هستند (مانند گیاهان بسیار خرم یا شبهای کاملاً تاریک) وضع شده است. این کلمه پنج حرفی به مرور زمان کاربردهای مجازی گستردهای یافته است.
مهمترین کاربرد مجازی این واژه در بستر مسائل اجتماعی و تجسم جمعیت است؛ جایی که عبارت «دهماء الناس» برای اشاره به عوام، بدنه اصلی جامعه و توده مردم به کار میرود. همچنین به دلیل ریشه مشترک با واژگان قرآنی همچون مدهامتان، بار معنایی شادابی و تراکم را نیز با خود حمل میکند.