یعنی چه
این واژه صفت مفعولی از مصدر بلند شدن است و در معنای حقیقی به هر چیز یا فردی که از زمین برخاسته، قد کشیده، یا به سمت بالا حرکت کرده باشد اشاره دارد. در معنای کنایی نیز برای مواردی همچون گران شدن قیمتها یا طولانی شدن زمان و سخن به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی نظیر برخاسته، افراشته، برپا و متصاعد به عنوان هممعنی این واژه کاربرد دارند.
به انگلیسی
این کلمات در زبان انگلیسی برای مفاهیم بالاآمده، ایستاده و برخاسته استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی بسته به مادی یا معنوی بودن صعود، از این مشتقات استفاده میشود.
به ترکی
واژه اول برای اشاره به ارتفاع گرفتن و واژه دوم بیشتر برای برخاستن و بلند شدن فیزیکی به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، این ترکیب از واژه «بلند» (با ریشه پهلوی bâland به معنی قدکشیده) و «شده» (صفت مفعولی از شدن با ریشه پهلوی šudan به معنی رفتن و گشتن) ساخته شده است. متضادهای آن کلماتی مانند نشسته، فرودآمده، پستشده، خوابیده و افتاده هستند و همخانوادههای آن شامل بلند، بلندی، بلندپایه و بلندپرواز میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بلند شده
عبارت «بلند شده» یک ترکیب صفت مفعولی اصیل در زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه دارد. این واژه در گام نخست مفهوم فیزیکیِ تغییر وضعیت از حالت نشسته یا خوابیده به ایستاده، یا بالا رفتن یک جسم و افراشته شدن آن را بازگو میکند؛ همانطور که در ادبیات و فرهنگ عامه، نمادی از استقامت، سربلندی و تکامل معنوی به شمار میرود.
علاوه بر کاربردهای عینی مانند رشد گیاه و قد کشیدن انسان، این کلمه در ساختارهای کنایی روزمره نیز حضور پررنگی دارد. برای نمونه، هنگامی که ارزش کالاها افزایش مییابد یا مدتزمان سخنرانی و طول شبها زیاده از حد میشود، از اصطلاح بلند شدن برای توصیف این تغییرات استفاده میشود. در متون دینی و قرآنی نیز هرچند این عبارت دقیقاً به این شکل فارسی نیامده، اما مفاهیم معادل آن مانند «مَّرْفُوعَة» بارها برای توصیف جایگاههای والای انسانی و مادی ذکر شده است.