یعنی چه
گل بطانه یا همان گل قزوین، نوعی خاک یا گرد سنگ سیلیسی سفید و نرم است که معماران و نقاشان ساختمان از آن به عنوان ماده اولیه برای درست کردن بتونه، درزگیری و صاف کردن منافذ و ناهمواریهای روی سطوح استفاده میکردهاند.
تلفظ
این ترکیب به صورت «گُلِ بَطانِه» (Gole Batāneh) تلفظ میشود که در آن بطانه از ریشه عربی بَطَنَ گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان طراح سوال برای «خاک بتونهکاری» یا «گل قزوین» به کار میرود و پاسخ دقیق آن ۷ حرف دارد.
به عربی
در زبان عربی با توجه به کاربرد آن در آسترسازی و پوشش مجاری، از واژههایی نظیر طین التبطین (گل آسترسازی) یا مسحوق البطانة استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این ترکیب واژههایی مانند «گل قزوین» و «خاک مل» هستند که امروزه نیز در اصطلاحات بنایی و نقاشی ساختمان به طور گسترده کاربرد دارند.
نماد چیست
برای واژه گل بطانه نماد اسطورهای، ادبی یا شاعرانه خاصی در فرهنگ فارسی ثبت نشده است؛ چرا که این اصطلاح صرفاً کاربردی فنی، ساختمانی، صنعتی و در مواردی طب سنتی داشته است.
جمعبندی و توضیح کامل گل بطانه
گل بطانه ترکیبی فارسی-عربی است که از واژه فارسی «گل» و واژه عربی «بطانه» (به معنی آستر یا پوشش داخلی) تشکیل شده است. این واژه در طول زمان در زبان فارسی و کاربردهای ساختمانی تغییر شکل یافت و امروزه ما آن را بیشتر به نام ماده کاربردی «بتونه» میشناسیم.
در گذشته علاوه بر کاربرد اصلی این خاک در نقاشی ساختمان و درزگیری دیوارها، با نام گل قزوین نیز شناخته میشد و در طب سنتی مصارفی داشت؛ به طوری که برخی زنان باردار که دچار ویار خاکخوری میشدند، از این نوع خاک خاص استفاده میکردند. واژه همریشه آن یعنی «بطانه» نیز در قرآن کریم به معنی دوست نزدیک و محرم اسرار آمده است.