یعنی چه
پیمان گسلیدن یک مصدر مرکب فصیح و اصیل فارسی است که به معنی گسستن پیوند دوستی، زیر پا گذاشتن توافقها، خلف وعده و نقض یکجانبهٔ عهد و پیمان میان دو یا چند نفر کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت به صورت «پِیمان گُسَـلـیـدَن» (peymān gosalidan) است که از دو واژهٔ پیمان و گسلیدن (از ریشهٔ گسستن) ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «پیمان گسلیدن» با ۱۱ حرف است و واژههای مشابه آن عهدشکنی یا پیمانگسیختن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحات رسمی و عمومی مانند شکستن قول یا نقض عهد و معاهده استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان و اصیل این واژه در زبان فارسی شامل پیمان گسیختن، عهدشکنی، خلف وعده، بیپیمانی و از سر عهد برگشتن است. متضاد آن نیز وفای به عهد و پیمانداری است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این واژه نماد بیوفایی، بیاعتباری و ناپایداری در پیوندهاست. در استعارههای کهن، «رشتهٔ بریده شده» یا «طناب پاره» به عنوان نماد بصری گسلیدن پیمان به کار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل پیمان گسلیدن
عبارت «پیمان گسلیدن» یکی از ترکیبهای اصیل و فصیح در زبان پارسی است که ریشه در واژگان ایران باستان و پهلوی دارد. کلمهٔ پیمان از patmān (به معنی اندازه و شرط) و گسلیدن از ریشهٔ gusedan (به معنی بریدن و جدا کردن) آمده است. این اصطلاح در ادبیات مکتوب و کهن فارسی تداعیکنندهٔ از هم گسستن پیوندهای اخلاقی، اجتماعی و عاطفی میان افراد است.
گرچه خود این ترکیب فارسی در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما مفهوم آن معادل دقیق عبارت «یَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ» (میگسلند پیمان خدا را) است که در آیاتی مانند آیه ۲۷ سوره بقره به کار رفته است. در فرهنگ عامه و نشانهشناسی ادبی نیز، این واژه همواره بار معنایی منفی داشته و به عنوان نماد بارز عهدشکنی، بیوفایی و خیانت در دوستی شناخته میشود.