یعنی چه
در لغت به معنی تکیهگاه و آنچه به آن تکیه میدهند است. در کاربرد امروزی و روزمره زبان فارسی، متکا به نوعی بالش دراز، استوانهایشکل و نسبتاً سفت گفته میشود که برای خوابیدن، زیر سر گذاشتن یا تکیه دادن در مجالس استفاده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «متکا» به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنماهایی چون پشتی، مخده یا بالش دراز کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای اشاره به متکاهای سنتی و لولهای شکل از واژه Bolster استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در این زبان نیز به معنای جایگاه تکیه و بالش به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی برای انواع متکا و بالش عموماً از کلمه یاستیک استفاده میشود.
به فارسی
واژههای اصیل و دیرین فارسی که هممعنی یا جایگزین متکا هستند شامل پشتی (تکیهگاه)، مخده (بالش بزرگ مجلسی) و بالین میشوند.
نماد چیست
متکا در ادبیات یا فرهنگ کهن نمادگرایی رسمی یا اسطورهای خاصی ندارد؛ اما در بافت سنتی زندگی ایرانی، حضور متکا و مخده در اتاقها، نمادی از فراهم بودن اسباب آسایش، استراحت، مهماننوازی و تشکیل مجالس آرام و اعیانی به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل متکا
واژه متکا یک وامواژه از زبان عربی (مُتَّکَأ) است که از ریشه ثلاثی «و ک أ» در باب افتعال آمده و در اصل به معنی هر نوع تکیهگاه، پشتی یا ابزاری است که انسان به آن تکیه میکند. این کلمه اهمیت فرهنگی و تاریخی نیز دارد، به طوری که یکبار در قرآن کریم در آیه ۳۱ سوره یوسف به صورت «مُتَّكأً» به کار رفته که مفسران آن را به مجلس یا پشتیهایی برای تکیه دادن زنان هنگام صرف میوه تعبیر کردهاند.
در گذر زمان و در تداول امروزی زبان فارسی، معنای این واژه تخصصیتر شده و اصطلاحاً به نوعی بالش استوانهایشکل، دراز و نسبتاً سفت اطلاق میشود. این کلمه همخانواده واژگانی چون اتکا، متکی و تکیهگاه است و در زبان فارسی مترادفهایی همچون مخده، بالش و بالین دارد که همگی حس آسایش و استراحت را تداعی میکنند.