یعنی چه
کفارات در حج (جمع کفاره) به جریمههای مالی، بدنی یا عبادی مانند قربانی کردن چهارپایان، اطعام مستمندان یا روزه گرفتن گفته میشود. این اقدامات برای جبران (پوشاندن) اثر معنوی گناه یا خطای ناشی از ارتکاب برخی محرمات در حالت احرام (مانند صید، استفاده از بوی خوش یا سایه قرار گرفتن برای مردان) یا ترک برخی واجبات حج وضع شده است.
تلفظ
این عبارت به صورت «کَفّارات دَر حَجّ» (کَفْـفـا-رات دَر حَجْ) تلفظ میشود که در آن حرف «ف» و «ج» دارای تشدید هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «کفارات در حج» با ۱۰ حرف است. طراحان جدول ممکن است از کلماتی چون فدیه یا جریمه احرام نیز به عنوان کلمات جایگزین یا راهنما استفاده کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم عبادی و حقوقی از واژگان اصطلاحی مربوط به تاوان و جریمههای مذهبی استفاده میشود.
به عربی
ریشه این کلمه کاملاً عربی بوده و در متون فقهی و روایی به همین صورتِ اضافه به حج به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح فقهی شامل «تاوانهای شرعی حج»، «جریمههای احرام» یا «پوشانندههای خطای حج» است. واژه کفاره از ریشه کفر به معنی پوشاندن است، چرا که اثر گناه را مجازات مادی و عبادی میپوشاند.
در قرآن
احکام و مصادیق کفارات در حج به طور مشخص در دو جایگاه برجسته از قرآن کریم ذکر شده است؛ ابتدا در آیه ۱۹۶ سوره بقره در خصوص فدیه و کفاره تراشیدن سر پیش از موعد به دلیل بیماری (شامل روزه، صدقه یا قربانی)، و دوم در آیه ۹۵ سوره مائده در رابطه با حرمت شکار در حال احرام و تعیین جریمه نظیر آن از چهارپایان، اطعام مساکین یا روزه معادل آن.
جمعبندی و توضیح کامل کفارات در حج
کفارات در حج یکی از احکام دقیق و کاربردی در فقه اسلامی است که به منظور حفظ حرمت مناسک حج و حالت احرام وضع شده است. زائران خانه خدا با ورود به میقات و بستن پیمان احرام، ملزم به ترک برخی رفتارهای روزمره (مانند شکار، صید، کندن گیاه، پوشاندن سر برای مردان و استفاده از عطریات) میشوند. چنانچه فردی از روی عمد، اضطرار یا فراموشی این محرمات را مرتکب شود، سیستم فقهی برای جبران خسارت معنوی و اثر وضعی آن خطا، تاوانهایی را تحت عنوان کفاره مقرر کرده است.
این کفارات بسته به نوع خطای صورت گرفته متفاوت است و معمولاً شامل ذبح گوسفند، شتر یا گاو (قربانی)، اطعام عده مشخصی از مستمندان و فقرا، یا گرفتن روزه میشود. نماد عینی این عمل در مناسک حج، گره خوردن جبران خطای فردی با یک خیرخواهی و بازدهی اجتماعی یعنی سیر کردن نیازمندان است که فلسفه تربیتی و تعادلی این حکم را نشان میدهد.