معنی نکوهش چیست؟ مترادف، متضاد و هم خانواده

جمع‌بندی و توضیح کامل نکوهش

واژه «نکوهش» یکی از واژگان اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در دوران ایران میانه دارد. این کلمه اسم مصدر از فعل «نکوهیدن» بوده و به معنای ابراز نارضایتی، سرزنش و عیب‌جویی از رفتار یا گفتار فردی دیگر است. نکوهش زمانی رخ می‌دهد که کردار شخص از نظر اخلاقی، اجتماعی یا عرفی ناپسند تلقی شود و دیگران به قصد توبیخ، آن را بازگو کنند.

در ادبیات فارسی و متون اخلاقی، نکوهش جایگاه ویژه‌ای دارد و همواره در تقابل مستقیم با «ستایش» و «مدح» قرار می‌گیرد. اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم معادل آن مانند «ذم»، «لوم» و نفس «لوامه» (نفس سرزنش‌گر) به کرات در فرهنگ دینی برای بیدار کردن وجدان انسان و بازداشتن او از کارهای زشت مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

این کلمه با داشتن مترادف‌های فراوانی همچون ملامت، توبیخ و شماتت، شبکه‌ای غنی از واژگان را برای بیان مراتب مختلف انتقاد و خرده‌گیری در زبان فارسی ایجاد کرده است. در کاربردهای روزمره و مسابقات جدول نیز به دلیل ساختار مشخص ۵ حرفی‌اش، جایگاهی آشنا برای اهل ادب و علاقه‌مندان به زبان دارد.