یعنی چه
یوم الهدم در فرهنگ شیعی به واقعه تاریخی تخریب آرامگاهها و بقعههای مبارک امامان مظلوم شیعه و دیگر بزرگان اسلام در قبرستان بقیع مدینه اشاره دارد. این واقعه در ۸ شوال سال ۱۳۴۴ هجری قمری (مصادف با ۳۱ فروردین ۱۳۰۵ شمسی) توسط وهابیان پس از سلطه بر حجاز رخ داد.
تلفظ
این عبارت به صورت «یَومُ الهَدم» (Yavm al-Hadm) تلفظ میشود.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان برای اشاره به این روز از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح کاملاً ریشه عربی دارد و در میان شیعیان عربزبان نیز به همین نام شناخته میشود.
به فارسی
معادل لغوی این عبارت در زبان فارسی «روز ویرانی» یا «روز فروریختن بنا» است که در ادبیات مذهبی بیشتر با عنوان «سالروز تخریب بقیع» شناخته میشود.
در قرآن
ترکیب خاص «یوم الهدم» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما مشتقات ریشه عربی آن (هـ د م) تنها یکبار در سوره حج آیه ۴۰ به صورت فعل مجهول «لَهُدِّمَتْ» به کار رفته است که به معنای ویران شدن صومعهها و کلیساها در صورت عدم دفاع الهی است.
نماد چیست
این روز در فرهنگ مذهبی شیعیان نماد مظلومیت بیحد ائمه معصومین (ع)، اندوه عمیق بر از دست رفتن میراث ملموس تاریخی و اسلامی، و نشانه اعتراض همیشگی به تفکرات تکفیری و تخریبگرایانه است.
جمعبندی و توضیح کامل یوم الهدم
عبارت «یوم الهدم» که در تقویم مذهبی شیعیان به روز هشتم شوال اشاره دارد، یادآور یکی از تلخترین وقایع تاریخ معاصر اسلام یعنی تخریب آرامگاههای مطهر امامان شیعه (امام حسن مجتبی، امام سجاد، امام باقر و امام صادق علیهمالسلام) در قبرستان بقیع مدینه است. این اقدام ناگوار در سال ۱۳۴۴ هجری قمری توسط وهابیان پس از تسلط بر شهر مدینه صورت گرفت و علاوه بر قبور ائمه، بارگاه سایر بزرگان صدر اسلام، همسران و فرزندان پیامبر (ص) نیز به طور کامل ویران شد.
این واقعه تاریخی در میان پیروان اهل بیت در سراسر جهان، بهویژه در شبهقاره هند با نام «یومِ غم» نیز شناخته میشود. مراجع و علما این روز را روز جهانی بقیع نامیدهاند تا هر ساله توجه مسلمانان به لزوم احیا و بازسازی این میراث ارزشمند تاریخی و معنوی جلب شود. از نظر لغوی، ریشه این کلمه به معنای فروپاشی ساختمان است و متضاد فرضی آن را میتوان «یوم البناء» یا روز بازسازی دانست.